Οργανική αρχιτεκτονική: διαχρονική και πάντα σύγχρονη

20 Σεπτεμβρίου 2019

Η έννοια της οργανικότητας απαντάται από τις απαρχές της αρχιτεκτονικής δημιουργίας, με αναφορές ακόμα από την κλασική και μεσαιωνική παράδοση.

Μια απλοϊκή προσέγγιση θα μπορούσε να πει κανείς πως είναι η συσχέτιση της αρχιτεκτονικής με τη φύση, ή η χρήση στοιχείων με αναφορά στη φύση, κάποιες φορές περισσότερο με τρόπο διακοσμητικό.

Στη σύγχρονη αρχιτεκτονική με τις ιδιαίτερα αναπτυγμένες τεχνολογικές δυνατότητες τόσο στο σχεδιασμό όσο και στην κατασκευή, συναντάμε κτήρια βιομορφικά, με καμπύλες φόρμες που θυμίζουν μια φυσική μορφή.

Η έννοια της οργανικότητας απασχόλησε ιδιαίτερα τους μοντέρνους αρχιτέκτονες των αρχών του 20ου αιώνα, που ήταν αυτοί που κατάφεραν να μετασχηματίσουν την αρχιτεκτονική στη νέα βιομηχανική πραγματικότητα.

Για τον Frank Lloyd Wright, έναν από τους πιο επιδραστικούς Αμερικανούς αρχιτέκτονες, η οργανικότητα αναφέρεται σε μια αρχιτεκτονική που σέβεται την παράδοση και τη φύση, κάνει χρήση των νέων βιομηχανικών υλικών με τρόπο που τελικά η χτισμένη μορφή να δημιουργείται σύμφωνα με τις λανθάνουσες αρχές της φύσης, σαν ολότητα, και όχι μόνο στη διακόσμηση. Η σωστή αρχιτεκτονική πρέπει να ξεπηδήσει από τις ανάγκες των ανθρώπων, από τα υλικά και τα χαρακτηριστικά του περιβάλλοντος. Χαρακτηριστικά οργανικό το παράδειγμα της κατοικίας Falling Water που χτίστηκε στην Pennsylvania το 1935, ξεπροβάλλει μέσα από τον φυσικό βράχο, δίνοντας την εντύπωση ότι ισορροπεί πάνω από έναν μικρό καταρράκτη, με στόχο να φέρει τον άνθρωπο σε άμεση επαφή με το νερό και όχι να τον τοποθετήσει απέναντι του ως μια όμορφη θέα. Και το εσωτερικό της κατοικίας θυμίζει μια επιπλωμένη σπηλιά με την ακατέργαστη πέτρα στους τοίχους και στα δάπεδα να εκδηλώνουν τον σεβασμό τους προς το τοπίο.

Για τον επίσης Αμερικανό Richard Neutra, γνωστό για μια αρχιτεκτονική απλής γεωμετρίας, με μια αίσθηση ελαφρότητας που προκύπτει από την ευρεία χρήση σε ατσάλι και γυαλί, το κτήριο πρέπει να εναρμονίζεται με το φυσικό περιβάλλον αλλά και να επιδρά ευεργετικά στην ανθρώπινη υγεία. Σύμφωνα με αυτή τη φιλοσοφία ζωής κοντά στη φύση, κατά το σχεδιασμό ο αρχιτέκτονας πρέπει να θέτει τα θεμελιώδη ερωτήματα που αποσκοπούν στην ανεμπόδιστη και φυσιολογική ανθρώπινη λειτουργία αλλά και στην σωματική και ψυχολογική ευεξία των χρηστών του κτηρίου.

Για τον Φινλανδό Alvar Aalto, βασικό εκπρόσωπο της σκανδιναβικής αρχιτεκτονικής και design, η οργανικότητα συνδέεται κατά κάποιον τρόπο με τη βιολογία ως αναπτυξιακή διαδικασία. Η αρχιτεκτονική και οι λεπτομέρειές της δεν γεννιέται ώριμη αλλά είναι ένα δημιουργικό έργο που εξελίσσεται. Η αρχιτεκτονική πρέπει να είναι λειτουργική αλλά ταυτόχρονα να έχει την ευελιξία να εντάσσεται κατάλληλα στον τόπο με επίκεντρο τον χρήστη. Ένα χαρακτηριστικό συνθετικό στοιχείο της αρχιτεκτονικής του είναι και ο περιβάλλον χώρος ενός κτίσματος ο οποίος πρέπει να εξελίσσεται ταυτόχρονα με αυτό και να αποτελεί κυρίαρχο κομμάτι του σχεδιασμού.

Μια οργανική προσέγγιση στο σχεδιασμό είναι πάντα σύγχρονη, αφού τελικά σκοπός είναι η δημιουργία μίας αρχιτεκτονικής εμπειρίας διαχρονικής και η αίσθηση ενός περιβάλλοντος οικείου με επίκεντρο τον άνθρωπο.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί» μέλος του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα κατά τη φάση σχεδιασμού και υλοποίησης ενός έργου.

 

Σύνταξη κειμένου:

Πωλίνα Μπάκα, Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός, MSc | Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Επιχειρήσεων Υγειονομικού Ενδιαφέροντος

Τελευταία άρθρα