Το μέλλον της αστικής κινητικότητας

12 Νοεμβρίου 2021

Η κινητικότητα έχει γίνει αναπόσπαστο στοιχείο της καθημερινότητας όλων, καθώς οι μεταφορές μας επιτρέπουν να έχουμε πρόσβαση σε δραστηριότητες και να συμμετέχουμε στη ζωή.

Τα συστήματα μεταφορών είναι πολύ διαφορετικά μεταξύ των πόλεων και διευκολύνουν πολύ διαφορετικές εμπειρίες. Αρκεί να σκεφτεί κάποιος τον τρόπο που οι δρόμοι σε διαφορετικές πόλεις έχουν αλλάξει τις τελευταίες δεκαετίες. Σε παγκόσμιο επίπεδο το περπάτημα ήταν το κυρίαρχο μέσο μετακίνησης στις περισσότερες πόλεις πριν από το 1900, παράλληλα με κάποια περιορισμένη χρήση των μέσων μαζικής μεταφοράς. Η ποδηλασία, επίσης, ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής αποτελώντας την πλειοψηφία των αστικών μετακινήσεων  τη δεκαετία του 1940. Ωστόσο, στις περισσότερες πόλεις, το ιδιωτικό αυτοκίνητο κυριάρχησε κατά την περίοδο των δεκαετιών 1950-1980. Ο χώρος στο δρόμο δόθηκε μέσα από ένα σύνολο διαδικασιών, θεσμών και παραγόντων, σε ένα και μόνο κυρίαρχο μέσο: το ιδιωτικό αυτοκίνητο. Αυτό δικαιολογήθηκε κι από την επικρατούσα άποψη της ενίσχυσης των εξατομικευμένων ταξιδιών, η οποία όμως αγνοούσε ταυτόχρονα τις πολύ σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στην κοινωνία.

Η κρίση του κορωνοϊού το 2020 μας έδωσε μια γεύση για το πώς θα μπορούσε να είναι η ζωή στις πόλεις και στους δρόμους χωρίς υψηλά επίπεδα κίνησης και ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα χρήσης αυτοκινήτου. Τα επίπεδα κυκλοφορίας έπεσαν και κατέστη ευκολότερο το περπάτημα και η χρήση του ποδηλάτου. Μειώθηκε η ατμοσφαιρική ρύπανση και  μεγάλα αστικά κέντρα μπόρεσαν να δούνε ξανά τον γαλάζιο ουρανό! Είναι επιτακτική ανάγκη να αξιοποιηθούν τα οφέλη των μετακινήσεων με ποδήλατο ή περπάτημα (active travel)  καθώς επιστρέφουν τα επίπεδα κινητικότητας, δεδομένου ότι η πλειονότητα των ταξιδιών σε πολλά πλαίσια μπορεί να γίνει με δημόσια μέσα μεταφοράς, περπάτημα και ποδήλατο. Αυτό όμως απαιτεί ισχυρή πολιτική βούληση, επένδυση σε υψηλής ποιότητας δίκτυα δημόσιων μεταφορών και παραχώρηση περισσότερου χώρου στο περπάτημα και το ποδήλατο.

Τα ανωτέρω περαιτέρω θα βοηθούσαν να επιτευχθούν σε μεγάλο βαθμό οι σύγχρονοι στόχοι της δημόσιας πολιτικής, όπως η επιτακτική ανάγκη για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, η βιώσιμη ανάπτυξη κ.α. Φυσικά, όλα αυτά απαιτούν πολύ διαφορετική προσέγγιση στην αστική κινητικότητα και παρά τις πολλές συζητήσεις, οι περισσότερες πόλεις εξακολουθούν να αγωνίζονται για την επίτευξη βιώσιμης αστικής κινητικότητας, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις.

Οι δραστηριότητες που μπορούμε να επιτύχουμε και η ζωή που μπορούμε να αναπτύξουμε εξαρτώνται, εν μέρει, από τα μεταφορικά συστήματα που δημιουργούμε. Σε συνωστισμένες πόλεις με τις δραστηριότητες διάσπαρτες, πολλοί άνθρωποι μπορεί να έχουν «φτωχά» ταξίδια, συχνά μεγάλα σε διάρκεια, με αρκετό συνωστισμό και μεγάλο κόστος. Για όσους δεν έχουν αυτοκίνητο, είναι δύσκολο ακόμη και να διασχίσεις έναν αυτοκινητόδρομο σε μια γειτονιά. Πολλοί άνθρωποι αποκλείονται από την ποιότητα ζωής που επιθυμούν και σε κάθε περίπτωση πρέπει αν υπάρχει πρόβλεψη για τους μειονεκτούντες και τον τρόπο που ζουν στις πόλεις. Παιδιά, ηλικιωμένοι, γυναίκες, άτομα διαφορετικής εθνοτικής καταγωγής ή εισοδήματος,  άτομα με αναπηρίες ή δυσκολία στην κίνηση, όλοι θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να μετακινούνται όπως επιθυμούν.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί» μέλος του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», συνεχώς δίπλα στις καινοτόμες τάσεις και εταιρικές εξελίξεις, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα.

Σύνταξη κειμένου: Κωνσταντίνος Παντελίδης | Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός, M.B.A. | Τομέας Αδειοδότησης Τεχνικών Έργων

Πηγή φωτογραφίας:  eltis.org

Τελευταία άρθρα