Τεχνικές οδηγίες προσαρμογής υφιστάμενων κτιρίων για την προσβασιμότητα ατόμων με αναπηρία



Υπεγράφη από τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Δημήτριο Οικονόμου, απόφαση που αφορά στις «Τεχνικές οδηγίες προσαρμογής υφιστάμενων κτιρίων και υποδομών για την προσβασιμότητα αυτών σε άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία».

Με ελάχιστες εξαιρέσεις βάσει της κείμενης νομοθεσίας, οι Τεχνικές Οδηγίες για την υλοποίηση εύλογων προσαρμογών στα κτίρια και στον περιβάλλοντα χώρο τους, εφαρμόζονται στα υφιστάμενα πριν από την ισχύ του ν. 4067/2012 «Νέος Οικοδομικός Κανονισμός» (Α΄79) κτίρια που προβλέπονται στις σχετικές του διατάξεις.

Σύμφωνα με την απόφαση, η «Προσβασιμότητα» ορίζεται ως το χαρακτηριστικό του περιβάλλοντος, που επιτρέπει σε όλα τα άτομα –χωρίς διακρίσεις φύλου, ηλικίας και λοιπών χαρακτηριστικών, όπως σωματική διάπλαση, δύναμη, αντίληψη, εθνικότητα– να έχουν πρόσβαση σε αυτό, δηλαδή να μπορούν αυτόνομα, με ασφάλεια και με άνεση να προσεγγίσουν και να χρησιμοποιήσουν τις υποδομές, αλλά και τις υπηρεσίες (συμβατικές και ηλεκτρονικές) και τα αγαθά που διατίθενται στο συγκεκριμένο περιβάλλον. Η προσβασιμότητα στο δομημένο περιβάλλον εξασφαλίζεται μέσω του προσβάσιμου σχεδιασμού, δηλαδή μια διαδικασία σχεδιασμού κατά την οποία οι ανάγκες των ατόμων με αναπηρίες εξετάζονται ειδικά, με στόχο τα προϊόντα, τις υπηρεσίες και τις υποδομές ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν, κατά το δυνατόν, αυτόνομα από άτομα με διάφορες αναπηρίες.

Προς αυτή την κατεύθυνση συμβάλλει ο «Καθολικός Σχεδιασμός» που αποτελεί το σχεδιασμό προϊόντων, περιβαλλόντων, προγραμμάτων και υπηρεσιών που θα μπορούν να χρησιμοποιούνται από όλους τους ανθρώπους, στο μέγιστο δυνατό βαθμό χωρίς ανάγκη προσαρμογής ή εξειδικευμένου σχεδιασμού, ενώ δεν αποκλείει την τοποθέτηση και την χρήση υποβοηθητικών συσκευών για συγκεκριμένες ομάδες ατόμων με αναπηρίες, όπου αυτό απαιτείται.

Ο Καθολικός Σχεδιασμός διέπεται από τις εξής επτά αρχές:

  1. Δυνατότητα χρήσης από το μεγαλύτερο δυνατό φάσμα χρηστών
  2. Ευελιξία στη χρήση
  3. Απλή και διαισθητική χρήση
  4. Εύληπτη πληροφόρηση
  5. Ανοχή σε σφάλματα
  6. Χαμηλή σωματική προσπάθεια
  7. Μέγεθος και χώρος προσέγγισης και χρήσης

Για τον έλεγχο των απαιτούμενων προσαρμογών στα υφιστάμενα κτίρια βάσει των σχετικών διατάξεων του ν.4067/2012 ακολουθείται η «Μεθοδολογία Ελέγχου Προσβασιμότητας Δημόσιων Υπηρεσιών και Υποδομών», που εκδόθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών το 2009, όπου εξετάζονται με σειρά προτεραιότητας τα εξής θεματικά πεδία:

  1. Προσέγγιση – Είσοδος
  2. Οριζόντια κυκλοφορία
  3. Κατακόρυφη κυκλοφορία
  4. Εξυπηρετήσεις- εξοπλισμός

Να τονισθεί πως πρωταρχικό στόχο κατά την υλοποίηση προσαρμογών αποτελεί η ικανοποίηση των αναγκών όλων των χρηστών, συνεπώς και όλων των κατηγοριών ατόμων με αναπηρίες. Σε περίπτωση όμως αποδεδειγμένης αδυναμίας ικανοποίησης των αναγκών κάποιας κατηγορίας εξ αυτών, θα πρέπει οπωσδήποτε να διασφαλίζεται η ικανοποίηση των αναγκών όλων των υπολοίπων κατηγοριών.

Με γνώμονα τα παραπάνω, εκπονείται «Μελέτη Προσβασιμότητας» για την προσαρμογή υφιστάμενων κτιρίων» όπως αυτή ορίζεται από την σχετική νομοθεσία (ν.4067/2012 και «Εγκύκλίος ΑμεΑ ΥΠΕΚΑ», ενώ για θέματα που δε ρυθμίζονται από τους ελληνικούς κανονισμούς χρησιμοποιούνται σχετικοί και αναγνωρισμένοι ευρωπαϊκοί και διεθνείς κανονισμοί και πρότυπα.

Για την εκτέλεση των απαιτούμενων εργασιών προκειμένου τα κτίρια να καταστούν προσβάσιμα εκδίδεται η ανάλογη διοικητική πράξη, βάσει των διατάξεων του ν.4495/2017.

Περαιτέρω, αναλύονται διεξοδικά οι τεχνικές οδηγίες οι οποίες ορίζουν μία σειρά από θέματα που συνίστανται, συνοπτικά, στα εξής:

Καθώς η καταλληλόλητα υλικών σε ζητήματα που αφορούν σε:

Βασικά σημεία των Τεχνικών Οδηγιών είναι:

Τα έμπειρα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλος του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα κατά τη φάση σχεδιασμού και υλοποίησης ενός έργου, εφαρμόζοντας όλες τις κατάλληλες τεχνικές, υλικά και πρακτικές στο σχεδιασμό των παραπάνω προσαρμογών.

Συντάκτης: Κωνσταντίνος Παντελίδης | Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.B.A. | Τμήμα Αδειοδοτήσεων Τεχνικών Έργων