Είναι πολύ συχνό φαινόμενο οι άνθρωποι να καταπατούν και να καταχράζονται κοινόχρηστους χώρους και κοιτώντας πιο συγκεκριμένα το παράδειγμα του ακάλυπτου μιας οικοδομής, σίγουρα μπορούμε να βρούμε αμέτρητες ιστορίες με διαφωνίες και διαπληκτισμούς. Τα προβλήματα ωστόσο που προκύπτουν κάθε φορά είναι επιλύσιμα, καθώς η νομοθεσία που έχει θεσπιστεί για το συγκεκριμένο τμήμα ενός ακινήτου περιγράφει όλα όσα μπορούν ή δε μπορούν να κάνουν οι ένοικοι. Με τη βοήθεια ενός μηχανικού λοιπόν, που θα ενημερώσει για την πολεοδομική νομοθεσία που ισχύει, μπορούν να προσδιοριστούν λεπτομερώς όσα επιτρέπονται για την διαμόρφωση και δόμηση του εκάστοτε ακαλύπτου είτε είναι σε νέα είτε σε παλιά οικοδομή.

Ας ξεκινήσουμε από τον ορισμό του υποχρεωτικού ακαλύπτου για να είναι ξεκάθαρο τι θα αφορά το σημερινό άρθρο.

Υποχρεωτικός ακάλυπτος χώρος του οικοπέδου είναι ο χώρος που δεν δομείται, (προκειμένου να μην χτιστεί μεγαλύτερο κομμάτι από το επιτρεπόμενο του εκάστοτε οικοπέδου) και διαμορφώνεται με την κατάλληλη φύτευση, ώστε να δημιουργείται ευνοϊκό μικροκλίμα, τόσο για το κτίριο όσο και για το οικοδομικό τετράγωνο.
Στον χώρο αυτό προστίθενται τα προκήπια , και κατά περίπτωση κάποιες ακόμα εξαιρέσεις διαμόρφωσης όπως τα φυτεμένα αίθρια.

Ο συγκεκριμένος χώρος πρέπει υποχρεωτικά να είναι προσπελάσιμος από  τους χώρους κοινής χρήσης του κτιρίου και να παραµένει χωρίς επίστρωση τουλάχιστον κατά τα 2/3 του ώστε να φυτεύεται.

Για να μπορούν να προσμετρηθούν τα εκάστοτε τετραγωνικά στη φύτευση πρέπει το έδαφος να μην έχει επίστρωση και να είναι τουλάχιστον 40 εκατοστά πάχους. Εκτός αυτού, μπορούν να προσμετρήσουν στη φύτευση

• ασκεπείς κατασκευές για την υποδοχή στοιχείων νερού και οι πισίνες σε οποιοδήποτε επίπεδο.
• καθώς και κατασκευές που επιβάλλονται μετά την ανεύρεση μνημείων, για την προστασία και ανάδειξή.

Οι διαμορφώσεις που επιτρέπονται σε γενικές γραμμές είναι οι εξής :

• Η εκσκαφή ή η επίχωση του φυσικού εδάφους για συν – πλην 1,5 μέτρο  για τη διευκόλυνση της φυσικής απορροής ομβρίων υδάτων.
• Η επίχωση ενός τμήματος μέχρι τη στάθμη του πεζοδρομίου ή η γεφύρωση, για να κατασκευαστεί είσοδος προσπέλασης στο κτίριο.
• Οι κατασκευές, όπως σκάλες, κεκλιμένα επίπεδα (ράμπες),αντηρίδες, πεζούλια, βεράντες, φυτεύσεις και cours anglaises.

Σε ότι αφορά το χώρο κάτω από τον ακάλυπτο επιτρέπεται η κατασκευή δεξαμενών, η επέκταση υπόγειων ορόφων καθώς και οι πισίνες.

Εφόσον καλύπτονται κάποιες ακόμα προϋποθέσεις που αφορούν τα όρια του οικοπέδου επιτρέπονται επίσης :

• Τοιχία για συγκράτηση του εδάφους, διαχωριστικοί τοίχοι ή τοίχοι που βοηθούν στη διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου, πεζούλια, βεράντες, διαμορφώσεις εισόδων, φυτεύσεις, κουρ ανγκλαίζ (cours anglaises) καθώς και στοιχεία εξυπηρέτησης (πάγκοι, τραπέζια), άθλησης και παιχνιδότοπων.
• Κατασκευές που βοηθούν στην κίνηση των ανθρώπων όπως υπαίθριες σκάλες και κατασκευές για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία.
• Κλίμακες κινδύνου.
• Ράμπες πεζών και ράμπες (στεγασμένα ή μη) οχημάτων.
• Κατασκευές χωρίς στέγαση για την υποδοχή στοιχείων νερού και κολυμβητικές πισίνες.
• Αρχιτεκτονικές προεξοχές και διακοσμητικά στοιχεία, κινητά ή σταθερά συστήματα σκίασης και αγωγοί τεχνικών συστημάτων, όπως καμινάδες, αεραγωγοί, υδρορροές, προστεγάσματα και στέγαστρα.
• Ενιαίοι χώροι στάθμευσης που είναι απαραίτητα στεγασμένοι.
• Υπαίθριες θέσεις στάθμευσης.
• Στεγασμένοι ανελκυστήρες και συστήματα σκίασης υπαίθριων θέσεων στάθμευσης.
• Χώροι φυλακίων.
• Κλειστός χώρος συλλογής και αποθήκευσης απορριμμάτων.
• Ζεύξεις κτιρίων.

Τέλος, εφόσον καλύπτεται η υποχρεωτική φύτευση επιτρέπονται επιπλέον επί του ακαλύπτου τα εξής:

• Πέργκολες.
• Εγκαταστάσεις που αφορούν την θέρμανση και ψύξη του κτιρίου.
• Κινητά ή μόνιμα προστεγάσματα με περιορισμένες διαστάσεις.
• Στέγαστρα σε οποιαδήποτε θέση.

Σε κάθε περίπτωση, όπως αναφέρθηκε και στην αρχή του άρθρου, είναι απαραίτητη η εμπλοκή ενός μηχανικού προκειμένου να επιβεβαιωθεί η νομιμότητα ή όχι παρεμβάσεων στον ακάλυπτο κάθε οικοδομής, καθώς κάθε ακίνητο έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες και πολλές εξαιρέσεις μπορούν να προκύψουν έπειτα από αίτηση σε Αρχιτεκτονικά Συμβούλια ή ακόμα και αλλαγή της υφιστάμενης νομοθεσίας.

Η «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλος του Ομίλου «Σαμαράς & Συνεργάτες», παρακολουθώντας ανελλιπώς τις εξελίξεις και παραμένοντας ενημερωμένη σε σχέση με τις διαθέσιμες τεχνικές λύσεις στον χώρο των κατασκευών, είναι στη διάθεσή σας για να σας παρέχει οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση για τον βέλτιστο σχεδιασμό των έργων σας.

Σύνταξη: Βασιλική Αγοροπούλου / Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός / Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Επιχειρήσεων Υγειονομικού Ενδιαφέροντος