Νέος Κώδικας Χωροταξίας & Πολεοδομίας «Νίκος Ταγαράς»

8 Ιουνίου 2026

Με την κύρωση του νέου Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας «Νίκος Ταγαράς», η χώρα αποκτά για πρώτη φορά ένα ενιαίο, συστηματικό κώδικα του ισχύοντος χωροταξικού και πολεοδομικού δικαίου. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις στον χωρικό σχεδιασμό και τη δόμηση και απαντά σε παθογένειες δεκαετιών, με κοινωνική δικαιοσύνη και περιβαλλοντική ευθύνη.

Με στόχο να ενσωματώνεται πλέον απευθείας στον Κώδικα, κάθε νέα αλλαγή στη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία θα διασφαλίζεται η συνοχή της νομοθεσίας και θα αποφεύγεται η επανάληψη του παλιού κατακερματισμού.

 

Ο Κώδικας με αριθμούς

Ο νέος Κώδικας αποτελείται από 477 άρθρα, οργανωμένα σε εννέα μέρη (Α’ έως Θ’), και συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο κείμενο τις ισχύουσες ρυθμίσεις από νομοθετικά διατάγματα, προεδρικά διατάγματα, καθώς και βασιλικά διατάγματα, υπουργικές αποφάσεις και πράξη νομοθετικού περιεχομένου. Η κατάρτισή του ολοκληρώθηκε έπειτα από μια πολυετή διαδικασία συλλογής, επεξεργασίας και συστηματοποίησης. Από την ψήφιση του, ο Κώδικας θα είναι άμεσα προσβάσιμος σε κάθε πολίτη.

 

Τι αλλάζει – και τι όχι

Κωδικοποίηση ουσίας: Ο Κώδικας δεν εισάγει νέους κανόνες δικαίου αλλά κωδικοποιεί αποκλειστικά το ισχύον δίκαιο, απαλείφοντας καταργημένες ή αντικρουόμενες διατάξεις και απλοποιώντας την πολυνομία.

Ενιαίο σημείο αναφοράς: Η διάσπαρτη νομοθεσία ενοποιείται, μειώνοντας τις αντικρουόμενες ερμηνείες, τη γραφειοκρατία, τον δικαστικό φόρτο και τις καθυστερήσεις σε επενδύσεις.

«Ζωντανό» εργαλείο: Σε αντίθεση με τον Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας του 1999, κάθε μελλοντική μεταβολή θα ενσωματώνεται απευθείας στον Κώδικα, ώστε να παραμένει διαρκώς επίκαιρος.

Τι δεν περιλαμβάνεται: Ειδικές νομοθεσίες (ΒΙ.ΠΕ., τουριστικές επιχειρήσεις, ΕΣΧΑΣΕ/ΕΣΧΑΔΑ), επιμέρους σχέδια πόλεων/μελέτες και εγκύκλιοι παραμένουν σε ισχύ στο δικό τους πλαίσιο.

Έναρξη ισχύος: Από τη δημοσίευση σε ΦΕΚ, χωρίς μεταβατικό διάστημα παράλληλης ισχύος ό,τι κωδικοποιείται καταργείται και γίνεται μέρος του Κώδικα.

 

Η δομή του Κώδικα σε 9 μέρη

 

  • Μέρος Α’ – Χωρικός Σχεδιασμός: χωροταξικός & πολεοδομικός σχεδιασμός, ενεργός πολεοδομία, ειδικές περιπτώσεις πολεοδόμησης.
  • Μέρος Β’ – Αστικές Αναπλάσεις & Πολεοδομικοί Μηχανισμοί: μεταφορά συντελεστή δόμησης, ζώνες κινήτρων, ενοποίηση ακάλυπτων.
  • Μέρος Γ’ – Εφαρμογή Πολεοδομικών Σχεδίων: εισφορά σε γη/χρήμα, πράξεις εφαρμογής, απαλλοτριώσεις, κοινόχρηστοι χώροι.
  • Μέρος Δ’ – Κανόνες Δόμησης & Χρήσης: γενικοί κανόνες δόμησης, εκτός σχεδίου δόμηση, ΖΟΕ, χρήσεις γης, δόμηση στις ακτές.
  • Μέρος Ε’ – Πλαίσιο Δόμησης: οικοδομικές άδειες, Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου και έλεγχος δόμησης.
  • Μέρος ΣΤ’ – Αυθαίρετη Δόμηση & Υπερβάσεις: αυστηροποίηση πλαισίου, υπερβάσεις και αλλαγές χρήσης (ν. 3843/2010).
  • Μέρος Ζ’ – Επικίνδυνες Οικοδομές.
  • Μέρος Η’ – Αστική Πολιτική & Εθνικές Στρατηγικές: αστική ανθεκτικότητα, οικιστικό απόθεμα, προσβασιμότητα, κλιματική αλλαγή.
  • Μέρος Θ’ – Συλλογικά Όργανα & Μεταβατικές Ρυθμίσεις: Αρχιτεκτονικά Συμβούλια, επιτροπές προσβασιμότητας/αυθαιρέτων, μητρώο χωρικών μελετών.

 

Είμαστε στη διάθεσή σας

Η Delta Engineering και ο Όμιλος Σαμαράς & Συνεργάτες διαθέτουν εξειδικευμένη ομάδα μηχανικών στη χωροταξική και Πολεοδομική Νομοθεσία με πολυετή εμπειρία στη μελέτη και αδειοδότηση σύνθετων πολεοδομικών έργων. Είμαστε στη διάθεσή σας για να αξιοποιήσουμε από κοινού την ασφάλεια δικαίου και τη διαφάνεια που προσφέρει η κωδικοποίηση του νέου Κώδικα Χωροταξίας και Πολεοδομίας, αξιοποιώντας πλήρως τις δυνατότητες που ήδη προβλέπει το ισχύον δίκαιο.

Τελευταία άρθρα