Blog

Ενεργοποιήθηκε η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου – Αντικαθιστά πλήρως τις βεβαιώσεις νομιμότητας του Ν.4495/17 από 1/2/21

11 Ιανουαρίου 2021

Ενεργοποιήθηκε ήδη με την έλευση του 2021 η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου καθώς έχει τεθεί σε πλήρη λειτουργία η ψηφιακή πλατφόρμα «Ταυτότητα Κτιρίου» του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΤΕΕ).

Το πιστοποιητικό πληρότητας που θα εκδίδεται από την πλατφόρμα αναμένεται να αντικαταστήσει πλήρως από 1/2/21, τις βεβαιώσεις νομιμότητας του Ν.4495/17. Ιδιοκτήτες κτιρίων ή διηρημένων ιδιοκτησιών που προτίθενται να μεταβιβάσουν το ακίνητό τους άμεσα, πρέπει συνεπώς να φροντίσουν έγκαιρα για την κατάρτιση της ταυτότητας της ιδιοκτησίας τους, αναθέτοντας σε αρμόδιο μηχανικό – ενεργό μέλος του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ) με εξουσιοδότηση την ανάρτηση στην πλατφόρμα των απαραίτητων στοιχείων των ακινήτων τους.

Επίσης, πέρα από τις μεταβιβάσεις, η «Ταυτότητα Κτιρίου» είναι απαραίτητη και για την έκδοση οικοδομικών αδειών, πλέον.

Σύμφωνα με την από 30/12/2020 ανακοίνωση του Γραφείο Τύπου του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας «για ένα μήνα, ως και την 31η Ιανουαρίου 2021, το νέο σύστημα θα λειτουργεί σε προαιρετική βάση, παράλληλα με την ισχύουσα σήμερα διαδικασία. Το διάστημα προσαρμογής διασφαλίζει την ομαλή μετάβαση για τους μηχανικούς και την αποφυγή παύσης των δικαιοπραξιών.»

Συνεπώς μέχρι και 31/1/2021 οι συμβολαιογράφοι θα κάνουν δεκτές βεβαιώσεις νομιμότητας που εκδίδονται μέσω του συστήματος τακτοποίησης αυθαιρέτων του Ν.4495/17, του ΤΕΕ αλλά έπειτα η καταχώρηση της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου και της Ταυτότητας Αυτοτελούς Διηρημένης Ιδιοκτησία θα είναι υποχρεωτική.

Συνοπτικά, η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου/ Διηρημένης Ιδιοκτησίας περιλαμβάνει τα εξής στοιχεία:

  • το στέλεχος της οικοδομικής άδειας του κτιρίου, με τις αναθεωρήσεις της,
  • τα σχέδια που συνοδεύουν την οικοδομική άδεια (ή αν δεν υπάρχουν, βεβαίωση απώλειας από την αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης)
  • το πιστοποιητικό ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου / της διηρημένης ιδιοκτησίας,
  • το πιστοποιητικό ελέγχου κατασκευής, εφόσον έχει εκδοθεί,
  • δηλώσεις υπαγωγής τακτοποίησης αυθαιρέτων,
  • τα σχέδια κατόψεων, τα οποία αποτυπώνουν το κτίριο / τη διηρημένη ιδιοκτησία πλην των κοινοχρήστων χώρων, στην πραγματική του κατάσταση όταν αυτή δεν προκύπτει από τα στοιχεία των περιπτώσεων α΄, β΄ και ε΄,
  • το δελτίο δομικής τρωτότητας ή τη μελέτη στατικής επάρκειας, εφόσον απαιτείται,
  • τον πίνακα χιλιοστών και τη μελέτη κατανομής δαπανών του κτιρίου, εφόσον απαιτούνται/ υπάρχουν.

Με την ολοκλήρωση της συγκέντρωσης και ανάρτησης των απαραίτητων στοιχείων, ο εξουσιοδοτημένος μηχανικός εκδίδει ηλεκτρονικά το πιστοποιητικό πληρότητας και σε αυτό θα βεβαιώνεται με δήλωσή του η συμπλήρωση των στοιχείων που περιλαμβάνονται στην ταυτότητα. Το πιστοποιητικό εκδίδεται για κτίριο, οριζόντια ή κάθετη διηρημένη ιδιοκτησία, έχει μοναδικό αριθμό και αναγράφει τον Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ) του οικοπέδου ή γηπέδου ή διηρημένης ιδιοκτησίας.

H έκδοση πιστοποιητικών προϋποθέτει την καταβολή τέλους ανταπόδοσης ύψους 20€ υπέρ Τ.Ε.Ε. ενώ θα γίνεται τόσο από τον εξουσιοδοτημένο μηχανικό του ιδιοκτήτη όσο και από Κ.Ε.Π.

Αντίγραφο του φακέλου, όμοιο με αυτού της ηλεκτρονικής ταυτότητας, φυλάσσεται σε ειδικό χώρο εντός του κτιρίου/της διηρημένης ιδιοκτησίας με ευθύνη του ιδιοκτήτη.

Υπενθυμίζουμε ότι, εξαρχής, σκοπός της Ηλεκτρονικής Ταυτότητας Κτιρίου ήταν η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης του κτιρίου ή της διηρημένης ιδιοκτησίας και των οικοδομικών αδειών τους καθώς και η παρακολούθηση και ο έλεγχος των μεταβολών τους κατά τη διάρκεια του χρόνου ζωής τους. Οπότε βασικό είναι το γεγονός ότι «η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου τελικά θα διασυνδεθεί με άλλες πληροφοριακές υποδομές, όπως το Κτηματολόγιο και ο Ενιαίος Ψηφιακός Χάρτης», σύμφωνα με δήλωση του απερχόμενου Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Οικονόμου. Οι πλατφόρμες αυτές θα διαθέτουν στοιχεία για το ακίνητο που θα το ακολουθούν σε όλες τις αλλαγές ιδιοκτησιακού καθεστώτος και σε όλες τις υπηρεσίες. Για το λόγο αυτό είναι σκόπιμο να γίνεται σωστή και έγκαιρη καταγραφή των αυθαιρεσιών της κάθε ιδιοκτησίας, ακριβής εμβαδομέτρηση και νέα τοπογραφική αποτύπωση από εξειδικευμένους και έμπειρους μηχανικούς.

Χρονικά, υποχρέωση για εισαγωγή στον θεσμό έχουν:

Α) άμεσα:

  • τα νέα κτίρια και διηρημένες ιδιοκτησίες για τα οποία εκδίδονται νέες οικοδομικές άδειες αυτή τη στιγμή,
  • τα παλαιότερα κτίρια τα οποία αναμένεται να μεταβιβαστούν άμεσα.

Β) εντός 5 ετών κτίρια που ανήκουν στην Κατηγορία Ι:

  • Κτίρια που ανήκουν στο Δημόσιο, στους ΟΤΑ και στα ΝΠΔΔ και κτίρια που στεγάζουν υπηρεσίες αυτών
  • Κτίρια συνάθροισης κοινού
  • Πρατήρια υγρών καυσίμων, συνεργεία ή πλυντήρια αυτοκινήτων
  • Τουριστικά καταλύματα άνω των 300 τ.μ.
  • Δημόσια και ιδιωτικά κτίρια εκπαίδευσης
  • Κτίρια υγείας, ιδρύματα κλπ
  • Καταστήματα κράτησης και ειδικά καταστήματα κράτησης νέων

Γ) όταν θα προκύψει ανάγκη αδειοδότησης ή μεταβίβασης για κτίρια που ανήκουν στην Κατηγορία II: όλα τα υπόλοιπα κτίρια και οι αυτοτελείς διηρημένες ιδιοκτησίες ανεξαρτήτως χρήσης που δεν περιγράφονται στην κατηγορία Ι.

Κλείνοντας, θα πρέπει να τονιστεί, προς όφελος των ιδιοκτητών που αποσκοπούν σε πώληση ακινήτων άμεσα, ότι καθώς για την κατάρτιση της ταυτότητας είναι απαραίτητα εκτός από την τακτοποίηση αυθαιρέτου και την έκδοση του Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης (Π.Ε.Α.) -ήδη γνωστά- και η Μελέτη στατικής επάρκειας τακτοποιημένου κτιρίου, υπό προϋποθέσεις, μια μελέτη αρκετά χρονοβόρα στην εκπόνηση. Συνεπώς, οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να μεριμνήσουν έγκαιρα για την ορθή συγκέντρωση των απαραίτητων εγγράφων με τα οποία θα προμηθεύσουν τον εξουσιοδοτημένο μηχανικό ώστε να μην υπάρχουν καθυστερήσεις στην τελεσφόρηση των σχετικών υποθέσεών τους.

Τέλος, αναφέρουμε ενημερωτικά, ότι ο νόμος προβλέπει δειγματοληπτικούς ελέγχους ετησίως στο 3% των κτιρίων που λαμβάνουν ταυτότητα. Σε περίπτωση που διαπιστωθεί δήλωση ψευδών στοιχείων, εκτός των ποινικών και πειθαρχικών κυρώσεων, προβλέπεται πρόστιμο για τον εξουσιοδοτημένο μηχανικό, το ύψος του οποίου κυμαίνεται από 2.000 έως 20.000 ευρώ, ανάλογα με την επιφάνεια που δεν έχει αποτυπωθεί στην Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Τα όρια των κυρώσεων διπλασιάζονται, εάν υπάρξει υποτροπή των παραβάσεων και εάν αυτές αφορούν σε οικοδομικές εργασίες σε παραδοσιακούς οικισμούς, περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και προστατευόμενες περιοχές. Επίσης, εάν από τους ελέγχους διασύνδεσης των βάσεων δεδομένων προκύπτει ότι δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις και οι προθεσμίες συμπλήρωσης της ταυτότητας του κτιρίου, ενημερώνεται η αρμόδια Υ.ΔΟΜ. και το Τοπικό Παρατηρητήριο (η νέα υπηρεσία ελέγχου θεμάτων δόμησης που αναμένεται να δημιουργηθεί σύντομα) για την διαπίστωση αυθαίρετων κατασκευών, ενώ για την παράλειψη συμπλήρωσης των στοιχείων της ταυτότητας του κτιρίου ή για την υποβολή ανακριβών ή λανθασμένων δηλώσεων των στοιχείων, επιβάλλεται πρόστιμο στον ιδιοκτήτη του ακινήτου, από 200€ μέχρι και 10% της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου του οποίου τα στοιχεία ανακριβώς δηλώθηκαν.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», στο πλαίσιο της διαρκούς κατάρτισης και επιμόρφωσής τους, παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και τις τεχνικές νομοθετικές διατάξεις και μεταβολές και είναι στη διάθεσή σας προκειμένου να αναλάβουν κάθε σχετική με το αντικείμενο εργασία με τρόπο ώστε με την ορθή και μεθοδική χρήση των διατάξεων της κείμενης νομοθεσίας να επιτύχουν την άμεση διεκπεραίωση των διαδικασιών και ταυτόχρονα την εξασφάλιση της εκάστοτε ιδιοκτησίας.

Συντάκτρια: Όλγα Ακτσελή | Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός ΑΠΘ, MLa ΑΠΘ | Υπεύθυνη Τμήματος Τακτοποίησης Αυθαίρετων Κατασκευών και Τμήματος Μελετών και Αδειοδοτήσεων Έργων Εξυπηρέτησης Οχημάτων

Πηγή εικόνας: https://www.energia.gr/

Προσβασιμότητα χωρίς φραγμούς για ΑΜΕΑ σε νέα και υφιστάμενα κτίρια: επαναφορά της αναγκαιότητας εφαρμογής

4 Ιανουαρίου 2021

Στον πρόσφατο Νόμο 4759/2020 γίνεται σαφής αναφορά και δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην επιτακτικότατα της διασφάλισης της προσβασιμότητας για τα άτομα με αναπηρία και των εμποδιζόμενων ατόμων, τόσο στα νέα κτίρια όσο και στα υφιστάμενα (πριν την έναρξη ισχύος του νόμου).

Με βάση τις νέα ισχύουσες διατάξεις, επαναπροσδιορίζονται ουσιαστικά για άλλη μια φορά αυτά που ήδη έχουν προβλεφθεί και περιγραφεί για την εξασφάλιση της προσβασιμότητας στα κτίριατόσο στον Ν. 4067/2012 (Νέος Οικοδομικός Κανονισμός – άρθρο 26 και 27) όσο και στις Τεχνικές Οδηγίες που προβλέπονται στην Υπουργική Απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΕΣΕΔΠ/65826/699/2020 (ΦΕΚ 2998/Β/20-7-2020) και αφορούν την προσαρμογή των υφιστάμενων κτιρίων.

Πιο συγκεκριμένα, για όλα τα νέα κτίρια (πλην των κατοικιών) επιβάλλεται η εξασφάλιση της οριζόντιας και κατακόρυφης προσπέλασηςαπό άτομα με αναπηρία/εμποδιζόμενα άτομα σε όλους τους εσωτερικούς και τους εξωτερικούς χώρους καθώς επίσης και η πρόβλεψη για κατασκευή WC AMEA σε ποσοστό 5% του συνολικού αριθμού των χώρων υγιεινής για χρήση κοινού και τουλάχιστον 1 ανά συγκρότημα χώρων υγιεινής. Εφόσον τα παραπάνω κτίρια διαθέτουν θέσεις στάθμευσης, θα πρέπει το 5% επί του συνολικού αριθμού των θέσεων στάθμευσης ή τουλάχιστον μία θέση στάθμευσης να προβλέπεται για χρήση αναπηρικών αυτοκινήτων.

Όσο αφορά τα νέα κτίρια με χρήση κατοικίας, θα πρέπει να εξασφαλίζεται η πρόσβαση σε όλους τους κοινόχρηστους εσωτερικούς και τους εξωτερικούς χώρους καθώς και η διασφάλιση συνθηκών εύκολης μετατρεψιμότητας των κατοικιών σε κατοικίες μελλοντικών χρηστών με αναπηρία /εμποδιζόμενων ατόμων χωρίς να θίγεται ο φέρων οργανισμός τους. Επιπρόσθετα θα πρέπει να προβλέπονται προστατευμένοι προσβάσιμοι χώροι αναμονής σε περίπτωση έκτακτων αναγκών σε κάθε όροφο και με αριθμό ανάλογα με τον πληθυσμό του κτιρίου.

Παράλληλα ορίζεται ότι και στα υφιστάμενα κτίρια που στεγάζουν υπηρεσίες του ευρύτερου Δημοσίου τομέα, ή έχουν χρήσεις συνάθροισης κοινού (χώροι συνεδρίων, εκθέσεων, μουσείων, συναυλιών, αθλητικών ή πολιτιστικών συγκεντρώσεων, ναοί, θέατρα/ κινηματογράφοι, εστιατόρια/ ζαχαροπλαστεία/ καφενεία/ κέντρα διασκέδασης, τράπεζες κ.λπ.), εκπαίδευσης, υγείας, δικαιοσύνης και σωφρονισμού, γραφείων και εμπορίου, βιομηχανίας και βιοτεχνίας, καθώς επίσης και στους χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων και πρατηρίων καυσίμων επιβάλλεται να γίνουν οι απαραίτητες διαμορφώσεις, ώστε οι λειτουργικοί χώροι τους να είναι προσπελάσιμοι από άτομα με αναπηρία/εμποδιζόμενα άτομα.

Σύμφωνα με τις νομοθετικές διατάξεις, υφιστάμενα κτίρια που δεν έχουν προσαρμοσθεί και εφαρμόσει τις εν λόγω διατάξεις μέχρι το τέλος του περασμένου έτους (2020), κρίνονται αυθαίρετα.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί πως από τις σχετικές διατάξεις εξαιρούνται της υποχρέωσης φυσικής πρόσβασης τα κτίρια που έχουν τα παρακάτω χαρακτηριστικά:

  • μοναδική πρόσβαση σε δρόμο με σκαλοπάτια ή βρίσκονται σε οικόπεδα στα οποία η ελάχιστη διαφορά στάθμης του φυσικού εδάφους στην οικοδομική γραμμή από την επιφάνεια του πεζοδρομίου είναι μεγαλύτερη από 2,50 μ. ή το πεζοδρόμιο έμπροσθεν αυτών έχει πλάτος μικρότερο του 0,7μ μέχρι να διαμορφωθεί ο κοινόχρηστος χώρος κίνησης πεζών
  • τα κτίρια τα οποία είναι αδύνατη η προσαρμογή χωρίς να θιγεί ο φέρων οργανισμός τους (όπως τεκμηριώνεται με Τεχνική Έκθεση Μηχανικού)
  •  τα κτίρια στα οποία η απαιτούμενη προσαρμογή θα προκαλέσει δυσανάλογη οικονομική επιβάρυνση (πλην τα κτίρια του ευρύτερου Δημόσιου Τομέα),όπως αυτή θα καθορίζεται με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Η εξαίρεση θα έχει διάρκεια τρία χρόνια.

Τέλος, εξαιρούνται από την υποχρέωση διαμόρφωσης πρόσβασης στους πάνω από το ισόγειο ορόφους τα κτίρια για τα οποία ισχύει :

  • το εμβαδόν των εσωτερικών εξωστών ή αναβαθμών αποτελεί ποσοστό μέχρι 50% του εμβαδού της κυρίως αίθουσας και όχι περισσότερο των 100 τ.μ. και η χρήση του είναι ίδια με αυτή της κυρίως αίθουσας ή οι εσωτερικοί εξώστες ή αναβαθμοί έχουν βοηθητική χρήση,
  • το συνολικό μικτό εμβαδόν των πάνω από το ισόγειο ορόφων είναι μικρότερο των 200 τ.μ. και
  • το μικτό εμβαδόν κάθε ορόφου είναι μικρότερο των 70 τ.μ..

Οι διαμορφώσεις που προβλέπονται πρέπει να τηρούν τις Οδηγίες «Σχεδιάζοντας για όλους» του ΥΠΕΝ, ενώ επισημαίνεται ότι απαραίτητη είναι η εφαρμογή τους στην Μελέτη Προσβασιμότητας, η οποία πρέπει να συντάσσεται για κάθε κτίριο ώστε αυτό να καταστεί προσβάσιμο.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», στο πλαίσιο της διαρκούς κατάρτισης και επιμόρφωσής τους και παρακολουθώντας στενά τις εξελίξεις και τις τεχνικές νομοθετικές διατάξεις και μεταβολές, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα ανωτέρω θέματα.

Σύνταξη: Χατζηαθανασίου Αναστασία | Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ, MSc Διοίκηση και Διαχείριση Τεχνικών Έργων Α.Π.Θ

Πηγή εικόνας: http://www.odigostoupoliti.eu/

Μεταλιγνιτική εποχή και μετάβαση

Η μεταλιγνιτική εποχή δεν είναι πλέον τεχνική υπόθεση και η Ελλάδα δεν εξαιρείται ούτε θα μείνει ουραγός. Η σελίδα γυρίζει και έχουμε το ιστορικό προνόμιο, αυτό να συντελείται επί των ημερών μας. Πριν προσεγγίσουμε τις διαδικασίες και τις συνιστώσες των ενεργειών που θα συνθέσουν το διάνυσμα μιας επιτυχούς μετάβασης στην απολιγνιτοποίηση, ας μιλήσουμε λίγο για την μέχρι σήμερα κύρια πηγή παραγωγής ενέργειας, που μας «έφερε» μέχρι εδώ.

Ανατρέχοντας λίγο στο παρελθόν, από τη δεκαετία του 1960 και σταδιακά, τα πλούσια σε λιγνίτη εδάφη της Δυτικής Μακεδονίας, της Μεγαλόπολης και του Αλιβερίου, μετατρέπονται από εύφορη γη σε απέραντα ορυχεία. Ο λιγνίτης αποτελεί το βασικό καύσιμο της χώρας μας. Γίνονται τεράστιες επενδύσεις, δημιουργούνται Μονάδες και Ορυχεία που συνεχώς πολλαπλασιάζονται και αποκτάται μεγάλη τεχνογνωσία και μία σημαντική βιομηχανική κουλτούρα σε επίπεδο βαριάς βιομηχανίας μοναδικής στην χώρα, δυνατής και υπολογίσιμης οικονομικά και παραγωγικά όχι μόνο για τα Ελληνικά δεδομένα. Η εταιρία που τρέχει την παραπάνω παραγωγή είναι η ΔΕΗ.

Δημόσια επιχείρηση η ΔΕΗ τα πρώτα πολλά χρόνια, μετοχοποιημένη στη συνέχεια αλλά με κύριο μεγαλομέτοχο το ελληνικό κράτος. Διανύθηκαν δεκαετίες που το ενεργειακό λιγνιτικό κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας τροφοδοτούσε την Ελληνική Επικράτεια με ενέργεια σε ποσοστό 70% και να ακολουθούν η Μεγαλόπολη και το Αλιβέρι έτσι ώστε αθροιστικά να αγγίζουν το 90% της συνολικής παραγωγής. Για να έρθουμε στο 2019 που η συμμετοχή στην παραγόμενη πανελλαδικά ενέργεια για το λιγνιτικό κέντρο της Δυτικής Μακεδονίας, να ανέρχεται στο 15,6%, για την Μεγαλόπολη να είναι αντίστοιχα στο 5,59% και για το Αλιβέρι η παραγωγή ενέργειας από το στερεό αυτό ορυκτό, να έχει εντελώς μηδενίσει.

Η στροφή σε άλλες «καθαρότερες» μορφές ενέργειας και σε μια νέα εποχή έχει ήδη ξεκινήσει. Το ανθρακούχο κάρβουνο που πριν πολλά εκατομμύρια χρόνια δημιουργήθηκε στο υπέδαφος από ποσότητες νεκρής φυτικής ύλης και που για χρόνια πολλά θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας και την αυτάρκεια της σε ενέργεια, είναι πλέον οικονομικά ασύμφορο και περιβαλλοντικά επιβλαβές.

Η απολιγνιτοποίηση αποτελεί σημαντική τομή στον εθνικό ενεργειακό χάρτη και παράλληλα μια τεράστια ευκαιρία για τη χώρα.

Είναι η μεταστροφή σε μια οικονομία θετικού πρόσημου, με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με προσέλκυση νέων επενδύσεων, με τη δημιουργία βιώσιμων θέσεων εργασίας, με αγροτική παραγωγή, με έρευνα για την τεχνολογία, με σεβασμό στο περιβάλλον. Είναι η νέα πορεία που εναρμονίζεται με τις σύγχρονες εξελίξεις της αγοράς και προσφέρει νέες ευκαιρίες σε ποικίλους τομείς δραστηριοτήτων. Είναι ο στρατηγικός σχεδιασμός που λαμβάνει υπ’ όψη τις ιδιαιτερότητες και τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα των τοπικών κοινωνιών, αλλά και ένα πρόγραμμα δράσεων ανθρωποκεντρικού χαρακτήρα ως αντιστάθμισμα ηθικό και υλικό των τοπικών κοινωνιών που δεκαετίες δούλευαν και διαβίωναν στο επιβαρυμένο και υποβαθμισμένο περιβάλλον των ενεργειακών «Ρουρ της Ελλάδας».

Είναι το μεγάλο στοίχημα αλλά και ο ιεραρχημένος στόχος για τις λιγνιτικές περιοχές της χώρας, όπως παρουσιάστηκε στο πλαίσιο του Ειδικού Μεταβατικού Προγράμματος Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (2020-2021), οι πρώτες δράσεις του οποίου προτείνονται προς χρηματοδότηση από το πράσινο ταμείο. Το Σχέδιο της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης κάνει λόγο για 7 άξονες στη μεταλιγνιτική εποχή τους οποίους και ιεραρχεί ως ακολούθως:

  1. Προώθηση της απασχόλησης των ανέργων και των αυτοαπασχολούμενων και της προσαρμοστικότητας των εργαζομένων και των επιχειρήσεων.
  2. Αντιμετώπιση των κοινωνικών επιπτώσεων και ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
  3. Προετοιμασία της οικονομικής και παραγωγικής διαφοροποίησης (συμπεριλαμβανομένου του πρωτογενή τομέα).
  4. Ενίσχυση επιχειρηματικότητας και προσέλκυση επενδύσεων.
  5. Αναδιάρθρωση της ενεργειακής ταυτότητας και εξορθολογισμός της αξιοποίησης και χρήσης των περιβαλλοντικών πόρων.
  6. Προώθηση της αστικής αναζωογόνησης και της Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας.
  7. Επιστημονική και Τεχνική Στήριξη, Ωρίμανση Δράσεων.

Με γνώμονα επίσης την αύξηση των κονδυλίων που δικαιούται η Ελλάδα από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης εξελίσσεται η διαπραγμάτευση και οι επιλεξιμότητες των δράσεων, για τον σχεδιασμό του Πολυετούς Δημοσιονομικού Προγραμματισμού 2021-2027 και με σαφή στόχευση την κατάθεση ενός ολιστικού, στρατηγικού, ολοκληρωμένου αναπτυξιακού σχεδίου τεκμηριωμένων θέσεων από ελληνικής πλευράς. Στις εμβληματικές επενδύσεις που βρίσκονται προς αξιολόγηση χαρακτηριστικά μπορούν να αναφερθούν τα μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα της ΔΕΗ στην Μεγαλόπολη και στη Δυτική Μακεδονία, η εγκατάσταση μονάδας αποθήκευσης ενέργειας και οικοσύστημα οινικού τουρισμού στη Δυτική Μακεδονία, η δημιουργία πρότυπης φαρμακοβιομηχανίας και μονάδας υδροπονίας στη Μεγαλόπολη κ.α.

Στην αρχιτεκτονική του Μεταβατικού Προγράμματος Απολιγνιτοποίησης, πυλώνα βασικό αποτελούν οι «νέοι δρόμοι» στην ενέργεια και στο σημείο αυτό αξίζει να γίνει μια ιδιαίτερη μνεία. Μιλώντας λοιπόν για φυσικό αέριο ή Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας γνωρίζουμε ήδη πως συνεπικουρούν με τον λιγνίτη ή και συμμετέχουν σε μεγαλύτερο ποσοστό στην παραγόμενη συνολικά ενέργεια της επικράτειας. Ξεχωρίζουμε όμως μία καινοτόμα πρόταση παρακάτω καθώς σχεδιάζεται να «πρωταγωνιστήσει» στις αποτιτλοποιημένες λιγνιτικές περιοχές, χωρίς να αποκλείονται και άλλες μορφές στο μέλλον ή συνδυασμός αυτών.

Με έναν «Λευκό Δράκο» να «ξυπνά», και με την εκδήλωση ενδιαφέροντος ήδη για αυτό το σημαντικό σχέδιο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (Important Project of Common European Interest), η Δυτική Μακεδονία προσδοκά να εγκαταστήσει σε μια έκταση εικοσιπέντε χιλιάδων στρεμμάτων εδαφών της που θα αποκατασταθούν, μεγάλο φωτοβολταϊκό σύστημα, της τάξης του ενός Gigawatt, το οποίο θα παράγει ρεύμα και αυτό με τη διαδικασία της ηλεκτρόλυσης θα παράγει -με τη σειρά του- καθαρό, περιβαλλοντικά φιλικό «πράσινο» υδρογόνο που θα αποθηκεύεται με συμπίεση. Το υδρογόνο θα αποτελεί πλέον καύσιμο και αποθήκη ενέργειας και θα μπορεί να χρησιμοποιείται είτε για την παραγωγή ρεύματος, είτε για την παραγωγή θερμότητας, είτε για θέρμανση είτε για κίνηση με τις κατάλληλες υποδομές και τα δίκτυα υποστήριξης. Ως επόμενο βήμα και στο πλαίσιο της ρήτρας του προγράμματος που προβλέπει διακρατικά οφέλη, ποσότητα του παραγόμενου «πράσινου» υδρογόνου θα μπορεί με τη βοήθεια του Διαδριατικού Αγωγού φυσικού αερίου TAP (Trans Adriatic Pipeline), να φτάσει και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. H στοιχειοθέτηση του φακέλου συμμετοχής που εκπονείται ήδη από πλειάδα εξειδικευμένων επιστημόνων, αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Απρίλιο του ’21 και να μπει σε διαδικασία αξιολόγησης έως το καλοκαίρι του ίδιου έτους.

Η επίτευξη της υλοποίησης του σχεδιασμού της μετα-λιγνίτη εποχής λοιπόν, περνά μέσα από ρυθμιστικές προτάσεις, από μέτρα διευκόλυνσης και εκσυγχρονισμό της οικονομίας, από την ενίσχυση των καινοτόμων επενδύσεων, από τη μεταρρύθμιση και την παγίωση της μετάβασης σε καθαρές μορφές ενέργειας, από κινητροδότηση ανάπτυξης νέων επιχειρηματικών μοντέλων και οικονομικών τομέων. Αλλά απαιτεί και προϋποθέτει ένα επικαιροποιημένο νομικό και θεσμικό πλαίσιο που θα ρυθμίζει με αρτιότητα και σαφήνεια, θα διευκολύνει αλλά και θα προστατεύει.

Νομοθετικές ρυθμίσεις που θα καλύπτουν την ενεργειακή απόδοση, την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές, τη σχεδίαση της αγοράς ενέργειας, την ασφάλεια εφοδιασμού και τους κανόνες διακυβέρνησης της Ενεργειακής Ένωσης.

Σε αυτή τη λογική και κατόπιν συζητήσεων και ζυμώσεων, το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας νομοθέτησε ρυθμίσεις που αφορούν στη ΔΕΗ, στην επιχειρηματικής ανάταξη και στη δυνατότητα απελευθέρωσής της από τους κανόνες του Δημοσίου για συγκεκριμένα ζητήματα, καθόσον καλείται να είναι βιώσιμη και να αναπτυχθεί σε περιβάλλον πλήρους ανταγωνισμού.

Με τον πρόσφατο νόμο για τον «Εκσυγχρονισμό της Χωροταξικής και Περιβαλλοντικής Νομοθεσίας», εισάγεται «ενεργειακή» τροπολογία με την οποία ρυθμίζεται σειρά θεμάτων ενδιαφέροντος του τομέα Ενέργειας. Συγκεκριμένα:

  • Εισάγεται το πλαίσιο για την προτεραιότητα στην εξέταση αιτήσεων για προσφορά όρων σύνδεσης σταθμών ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ (Συμπαραγωγή Ηλεκτρισμού και Θερμότητας Υψηλής Απόδοσης)
  • Επιταχύνεται η σύνδεση των σταθμών ΑΠΕ
  • Προστίθενται υποκατηγορίες σταθμών ΑΠΕ που προέκυψαν από την πρόσφατη νομοθεσία (ν. 4414/2016 και παρόν νομοσχέδιο)
  • Απλοποιείται η διαδικασία καθορισμού των εγγυήσεων που χρειάζεται να καταβάλουν οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας προς τον ΔΕΔΔΗΕ και τον ΔΑΠΕΕΠ,
  • Βελτιώνεται η διαδικασία εκκαθάρισης των συναλλαγών των συμμετεχόντων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου με τους Διαχειριστές των Συστημάτων Μεταφοράς και Δικτύου Διανομής (ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΔΕΣΦΑ) και με τον Διαχειριστή ΑΠΕ και Εγγυήσεων Προέλευσης (ΔΑΠΕΕΠ)
  • Ορίζονται ρυθμίσεις που διευκολύνουν την υλοποίηση του σχεδιασμού της κυβέρνησης για την δίκαιη αναπτυξιακή μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης. Αυτές αφορούν αφενός στα Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια στις λεγόμενες «Ζώνες Απολιγνιτοποίησης», που θα καθορίζουν τις χρήσεις γης στις περιοχές όπου αναπτυσσόταν η λιγνιτική δραστηριότητα της ΔΕΗ, αφετέρου στην υλοποίηση επενδύσεων ΑΠΕ εντός των περιοχών των λιγνιτικών πεδίων και λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ.
  • Προβλέπεται μεταξύ άλλων, η αναπροσαρμογή των συντελεστών του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στο ηλεκτρικό ρεύμα σύμφωνα με τα επίπεδα κατανάλωσης για τις επιχειρήσεις και τις βιομηχανίες της υψηλής και της μέσης τάσης.

Με αυτά τα βήματα λοιπόν και με τα επόμενα που θα απαιτηθούν οδηγούμαστε προσανατολισμένοι στη νέα εποχή και σε ένα μέλλον που οι κανόνες αλλάξανε.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», στο πλαίσιο της διαρκούς κατάρτισης και επιμόρφωσής τους και παρακολουθώντας στενά τις αναπτυξιακές εξελίξεις και τις τεχνικές νομοθετικές διατάξεις και μεταβολές και έχοντας μια σημαντική δραστηριότητα ως σύμβουλοι και μελετητές ποικίλων project, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία, διευκρίνιση ή τεχνική υποστήριξη για τα ανωτέρω θέματα.

Συντάκτρια: Στεργιανή Γ. Γάκη | Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός, Α.Π.Θ. | Τομέας Διαχείρισης και Επίβλεψης Τεχνικών Έργων

Πηγή εικόνας: Ecozen.gr