Blog

Η επίδραση των κλιματικών αλλαγών στην κατασκευαστική βιομηχανία

21 Νοεμβρίου 2025

Η κλιματική αλλαγή είναι πλέον αδιαμφισβήτητο γεγονός που επηρεάζει κάθε τομέα της κοινωνίας μας, και η κατασκευαστική βιομηχανία δεν αποτελεί εξαίρεση. Οι πολιτικοί μηχανικοί καλούνται να αναπτύξουν λύσεις που θα εξασφαλίσουν την ανθεκτικότητα των κατασκευών τους, ενώ παράλληλα θα συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων που προκαλεί η κλιματική αλλαγή. Στο παρόν άρθρο, θα εξετάσουμε πως η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την κατασκευαστική βιομηχανία και ποιες στρατηγικές μπορούν να εφαρμοστούν για την προσαρμογή των έργων υποδομής στις νέες συνθήκες.

 

  1. Αυξημένα ακραία καιρικά φαινόμενα

Η συχνότητα και η ένταση ακραίων καιρικών φαινομένων, όπως οι καύσωνες, οι ισχυρές βροχοπτώσεις και οι πλημμύρες, έχουν αυξηθεί λόγω της κλιματικής αλλαγής. Οι κατασκευές πρέπει να είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να αντέχουν σε αυτές τις ακραίες συνθήκες. Οι πολιτικοί μηχανικοί πρέπει να προβλέπουν την ένταση των φαινομένων αυτών και να λαμβάνουν υπόψη τους παράγοντες κινδύνου κατά τον σχεδιασμό κτιρίων και υποδομών. Για παράδειγμα, η ενίσχυση των θεμελίων και η υιοθέτηση σύγχρονων τεχνολογιών αντισεισμικής προστασίας και αντίστασης  στον αέρα και το νερό είναι απαραίτητες για την προστασία των έργων.

 

  1. Άνοδος της στάθμης της θάλασσας

Η άνοδος της στάθμης των θαλασσών λόγω της τήξης των πάγων επηρεάζει τις παράκτιες περιοχές και τις υποδομές τους. Οι πόλεις και τα έργα που βρίσκεται κοντά στις ακτές κινδυνεύουν από πλημμύρες και διαβρώσεις των ακτών. Οι πολιτικοί μηχανικοί καλούνται να σχεδιάσουν έργα που να περιλαμβάνουν λύσεις για την αναχαίτιση της πλημμύρας, όπως αναχώματα και προστατευτικά συστήματα, αλλά και να προβλέψουν την ανάγκη για αναβάθμιση των υποδομών στις περιοχές αυτές. Η χρήση νέων υλικών ανθεκτικών στο νερό και η σχεδίαση πιο ευέλικτων υποδομών που μπορούν να προσαρμοστούν στις αλλαγές του τοπίου είναι κρίσιμη για την προστασία των παράκτιων περιοχών.

 

  1. Αλλαγές στις απαιτήσεις υλικών και κατασκευαστικών τεχνικών

Η κλιματική αλλαγή επιβάλλει τη χρήση πιο βιώσιμων και ανθεκτικών υλικών. Τα παραδοσιακά οικοδομικά υλικά, όπως το τσιμέντο, αποτελούν μεγάλο μέρος του αποτυπώματος άνθρακα της κατασκευαστικής βιομηχανίας. Ωστόσο, η βιομηχανία αναζητά εναλλακτικές λύσεις, όπως ανακυκλωμένα υλικά και υλικά με μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, για να μειώσει τις εκπομπές CO2. Επιπλέον, νέες τεχνικές, όπως το Building Information Modeling (BIM), επιτρέπουν τη βελτίωση του σχεδιασμού και της κατασκευής των έργων, προσφέροντας μεγαλύτερη ακρίβεια και καλύτερη εκτίμηση των αναγκών σε υλικά και ενέργεια.

 

  1. Ανθεκτικότητα και βιωσιμότητα

Η δημιουργία ανθεκτικών και βιώσιμων κατασκευών αποτελεί προτεραιότητα για τον τομέα. Οι πολιτικοί μηχανικοί καλούνται να αναπτύξουν στρατηγικές που όχι μόνο θα αντέχουν στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, αλλά θα ενσωματώνουν και πρακτικές αειφορίας. Αυτό περιλαμβάνει την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ανακύκλωση υλικών, την αποδοτική χρήση του νερού και την εξοικονόμηση ενέργειας κατά τη διάρκεια της κατασκευής και της λειτουργίας των κτιρίων.

 

  1.  Νομοθεσία και κανονισμοί

Η νομοθεσία γύρω από την κλιματική αλλαγή εξελίσσεται συνεχώς, με πολλές χώρες να θεσπίζουν αυστηρότερες απαιτήσεις για τη βιωσιμότητα των κατασκευών. Οι πολιτικοί μηχανικοί πρέπει να είναι ενήμεροι για τις τελευταίες νομοθετικές εξελίξεις και να διασφαλίσουν ότι τα έργα τους πληρούν τις απαιτήσεις για την κλιματική προσαρμογή και μετριασμό. Επιπλέον, η αυξανόμενη πίεση από τις κυβερνήσεις για τη μείωση των εκπομπών CO2 ενδέχεται να οδηγήσει σε αναθεώρηση των διαδικασιών και των υλικών που χρησιμοποιούνται στην κατασκευή.

 

Η κλιματική αλλαγή επιφέρει μια σειρά από προκλήσεις για την κατασκευαστική βιομηχανία, αλλά παράλληλα ανοίγει και νέες ευκαιρίες για καινοτομία. Οι πολιτικοί μηχανικοί πρέπει να προσαρμόσουν τις μεθόδους τους, να υιοθετήσουν νέες τεχνολογίες και να δώσουν προτεραιότητα στη βιωσιμότητα και την ανθεκτικότητα. Μέσα από αυτές τις προσαρμογές μπορούμε να δημιουργήσουμε υποδομές που όχι μόνο απέχουν στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, αλλά συμβάλλουν και στην προστασία του περιβάλλοντος για τις επόμενες γενιές.

 

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», με σημαντική δραστηριότητα ως σύμβουλοι και μελετητές ποικίλων project,  παραμένουν ενήμεροι για τις νέες τεχνολογίες και αναπτυξιακές εξελίξεις και είναι πάντα στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε τεχνική υποστήριξη, πληροφορία, συμβουλή ή διευκρίνιση.

 

Σύνταξη: Μαρία Κασά / Πολιτικός Μηχανικός / Τομέας Τεχνικών Ελέγχων Ακινήτων & Μελετών και Αδειοδοτήσεων Έργων Εξυπηρέτησης Οχημάτων

Photo: https://constructionmag.gr/i-prostasia-apo-tis-fysikes-katastrofes-apotelei-zitima-prolipsis/

Βιοκλιματικός σχεδιασμός: Επανεξετάζοντας το δημόσιο χώρο

14 Νοεμβρίου 2025

Καθώς οι κλιματικές συνθήκες μεταβάλλονται συνεχώς, ο βιοκλιματικός σχεδιασμός έχει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του σύγχρονου αστικού χώρου. Δεδομένου αυτών των συνθηκών η αρχιτεκτονική καλείται να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις φωτός, σκίασης, φύτευσης και υλικών δημιουργώντας χώρους που προσφέρουν ουσιαστική ποιότητα ζωής και ανθεκτικότητα απέναντι σε ακραίες καιρικές συνθήκες.

 

Η κλιματική ανάλυση στην αρχιτεκτονική σύνθεση είναι σημαντική για τη δημιουργία περιβαλλοντικά αποδοτικών χώρων. Στην κλιματική ανάλυση συμπεριλαμβάνονται ο προσανατολισμός, η κατεύθυνση του ήλιου και του ανέμου καθώς και οι θερμοκρασίες κάθε περιοχής.

Για τη λύση αυτών των συνθηκών μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

  • σκίαστρα ή δέντρα για επαρκή σκίαση
  • το στοιχείο του νερού σε περιοχές με υψηλές θερμοκρασίες για επαρκή δροσισμό
  • κατακόρυφα πετάσματα, βλάστηση ή υποβάθμιση του εδάφους για αποφυγή ισχυρών ανέμων
  • και διαπερατά δάπεδα σε πεζοδρόμια ή σε χώρους στάθμευσης για γρήγορη απορροή όμβριων υδάτων

Με αυτόν τον τρόπο, ο υπαίθριος χώρος παύει να λειτουργεί παθητικά και μετατρέπεται σε ένα ζωντανό μικροκλίμα που εξελίσσεται μέσα στο χρόνο και προσφέρει στου κατοίκους μια πιο ποιοτική και βιώσιμη αστική εμπειρία.

 

Οι βιοκλιματικές στρατηγικές υλοποιούνται μέσα από ένα σύνολο παρεμβάσεων που αναβαθμίζουν την περιβαλλοντική λειτουργία του δημόσιου χώρου. «Πράσινες διαδρομές» λειτουργούν ως άξονες σύνδεσης, ενισχύοντας τη ροή αέρα και θωρακίζοντας την πόλη απέναντι στη θερμική νησίδα. Υδάτινα στοιχεία, όπως κήποι βροχής, όπου πρόκειται για κοινούς κήπους που ποτίζονται από το νερό της βροχής για τη προσιτή ποσοτική και ποιοτική διαχείριση του νερού της βροχής . Παράλληλα, η χρήση ψυχρών υλικών με υψηλή ανάκλαση και χαμηλή απορρόφηση θερμότητας μειώνει τη θερμική φόρτιση του εδάφους. Η πυκνή βλάστηση, σε συνδυασμό με κατάλληλες τοπικές διαμορφώσεις, συμβάλλει στη σκίαση, στην απορρόφηση θερμότητας και στη δημιουργία πιο ήπιων συνθηκών άνεσης, καθιστώντας τον υπαίθριο χώρο λειτουργικό και ευχάριστο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

 

Ο βιοκλιματικός σχεδιασμός υπαίθριων αστικών χώρων δεν αποτελεί απλώς ένα σύνολο τεχνικών λύσεων, αλλά μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική στάση που επαναπροσδιορίζει τη σχέση της πόλης με το περιβάλλον της. Μέσα από την ισορροπημένη σύνθεση μορφής, κλίματος και ανθρώπινης εμπειρίας, δημιουργούνται ανθεκτικοί, φιλόξενοι και βιώσιμοι. Σε μια εποχή έντονων κλιματικών προκλήσεων, η προσέγγιση αυτή διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για πόλεις που όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά εξελίσσονται χάρη στη σύνδεσή τους με τη φύση.

 

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», παρακολουθώντας στενά τις αναπτυξιακές εξελίξεις και έχοντας σημαντική εμπειρία ως σύμβουλοι και μελετητές ποικίλων project, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για το παραπάνω θέμα καθώς και για ότι άλλο άπτεται και αφορά οποιαδήποτε ολοκληρωμένη τεχνική και συμβουλευτική υπηρεσία στον ιδιωτικό ή τον δημόσιο τομέα.

 

Σύνταξη: Ηλίας Γλάβας / Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός / Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Επιχειρήσεων Υγειον. Ενδιαφέροντος

Πηγές: https://ikee.lib.auth.gr/record/322268/files/Skarlatos.pdf

              http://www.cres.gr/kape/education/design_guidelines_el.pdf

              https://urbangreenbluegrids.com/measures/bioswales/

              https://buildinggreen.gr/vasikes-arxes-vioklimatikou-sxediasmou-1/

 

 

Νέο Προεδρικό Διάταγμα και δυο ΚΥΑ για τις οικοδομικές άδειες με τα κίνητρα του ΝΟΚ

1 Νοεμβρίου 2025

Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ανακοίνωσε την υπογραφή του Προεδρικού Διατάγματος που αφορά τον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό (ΝΟΚ). Το εν λόγω διάταγμα υπογράφηκε από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου, καθώς και από τον αρμόδιο Υφυπουργό, κ. Νίκο Ταγαρά, και καθορίζει :

Α. τη διαδικασία έγκρισης του Ειδικού Σχεδίου Περιβαλλοντικού Ισοδυνάμου Αναβάθμισης Πόλεων (ΕΣΠΙΑΠ), το οποίο λειτουργεί ως αντιστάθμισμα για την αξιοποίηση των πολεοδομικών κινήτρων του ΝΟΚ,

Β. καθώς και τις επιμέρους ρυθμίσεις που αφορούν την υλοποίηση οικοδομικών αδειών.

 

Παράλληλα, υπεγράφησαν Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις (ΚΥΑ) που προβλέπουν:

  • Τον καθορισμό της διαδικασίας επιστροφής φόρων, παράβολων, εισφορών και κρατήσεων που αφορούν οικοδομικές άδειες με χρήση των κινήτρων του ΝΟΚ, οι οποίες θα εξετάζονται κατά προτεραιότητα.
  • Τον καθορισμό των τεχνικών προδιαγραφών των ΕΣΠΙΑΠ.

Μετά και την εισήγηση του ΣτΕ για το ΕΣΠΙΑΠ και για την έναρξη εργασιών, το Προεδρικό Διάταγμα και οι δυο ΚΥΑ που αφορούν τα κίνητρα του ΝΟΚ, δίνουν μέσο των νέων διαδικασιών την δυνατότητα να υλοποιηθούν στις οικοδομικές άδειες που ακυρώθηκαν με δικαστική απόφαση ή έχουν προσβληθεί με αίτηση ακυρώσεως, η οποία εκκρεμεί και εφόσον έχουν τεκμηριωμένα εκκινήσει οικοδομικές εργασίες, έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024.

 

Ορισμός της έναρξης οικοδομικών εργασιών

Ως τεκμήριο έναρξης οικοδομικών εργασιών έως και την 11η Δεκεμβρίου 2024 αναγνωρίζονται οι ακόλουθες περιπτώσεις:

  1. Η εκτέλεση εκσκαφών θεμελίωσης, αντιστήριξης πρανών καθώς και η σκυροδέτηση σε περιπτώσεις προσθηκών. Ως τεκμηρίωση αναγνωρίζεται η γνωστοποίηση εργασιών σε δημόσια αρχή, η υποβολή Αναλυτικής Περιοδικής Δήλωσης στον ΕΦΚΑ, αεροφωτογραφίες ή συμβάσεων με επιβεβαιωμένη χρονολογία.
  2. Η κατεδάφιση κτισμάτων στο ίδιο οικόπεδο συνιστά τεκμήριο έναρξης,
  3. Η διενέργεια ανασκαφών ή δοκιμαστικών τομών από την αρμόδια Αρχαιολογική Υπηρεσία για την υπό εξέταση οικοδομική άδεια.

 

Ρυθμίσεις για άδειες με δικαστικές εκκρεμότητες ή ακυρώσεις

Για την υλοποίηση – δυνατότητα συνέχισης οικοδομικών εργασιών για άδειες που έχουν ακυρωθεί ή τελούν υπό δικαστική προσφυγή, μέσω της θεσμοθέτησης του περιβαλλοντικού ισοδύναμου ως αντιστάθμισμα για τη χρήση των κινήτρων του ΝΟΚ, (με προϋπόθεση η τεκμηριωμένη έναρξη εργασιών έως την 11η Δεκεμβρίου 2024), καθώς και σε επενδύσεις ενταγμένες σε ειδικά πολεοδομικά καθεστώτα, απαιτείται έγκριση από το Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ) και το Κεντρικό Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής (ΚΕΣΑ), όπου συνεκτιμάται η αναγκαιότητα της συνέχισης υλοποίησης της οικοδομικής άδειας δυνάμει τεχνικών, κοινωνικών, οικονομικών και νομικών κριτηρίων

Το Προεδρικό Διάταγμα και οι δυο ΚΥΑ έρχονται να εξομαλύνουν την αδειοδοτική διαδικασία, με εξασφάλιση της  προστασίας του περιβάλλοντος, για τη διαφύλαξη της εμπιστοσύνης των πολιτών και την περεταίρω διασφάλιση των επενδύσεων

 

Τα στελέχη της εταιρείας «Delta Engineering» του Ομίλου Εταιρειών «Σαμαράς και Συνεργάτες», παρακολουθούν αδιάλειπτα τις εξελίξεις, ώστε να σας καθοδηγήσουν και προτείνουν τις βέλτιστες λύσεις σε κάθε στάδιο της επένδυσής σας στον τομέα των κατασκευών.