Οι κατεδαφίσεις είναι μια διαδικασία  αποσυναρμολόγησης  κτιρίων ή επιμέρους κατασκευών. Πραγματοποιούνται όταν υπάρχει απαίτηση και ανάγκη ανέγερσης νέων έργων και υποδομών σε γήπεδο ή οικόπεδο στο οποίο υφίστανται παλαιότερες, ή όταν ένα υφιστάμενο κτίσμα έχει ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής του και υπάρχει επικινδυνότητα κατάρρευσης του. Καθαιρέσεις ή κατεδαφίσεις κάποιας κλίμακας μπορεί να λάβουν χώρα και κατά τη φάση ανακαίνισης ή  ανακατασκευής ενός χώρου.

Η διαδικασία κατεδάφισης ορίζεται από το μέγεθος του έργου και την τοποθεσία του.

• Η συνηθέστερη μέθοδος είναι με χρήση μηχανικών μέσων – βαρέων μηχανημάτων (εκσκαφείς, μπουλντόζες, σφυριά κατεδάφισης, γερανοί, μπάλα κατεδάφισης, pulverizer κλπ). Για μεγάλες κατασκευές, η μέθοδος αυτή είναι αποτελεσματική και περιλαμβάνει την αποδόμηση των επιμέρους στοιχείων. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί και η αδιατάρακτη κοπή για τον διαχωρισμό ολοκλήρων δομικών στοιχείων ώστε να είναι εφικτή ή ευκολότερη απομάκρυνση και ανακύκλωσή τους.
• Ένας ακόμα τρόπος είναι με χρήση εκρηκτικών υλών για την κατεδάφιση μεγάλου όγκου κατασκευών, όπως ουρανοξυστών, γέφυρών, παλαιών εργοστασιακών εγκαταστάσεων, κτιρίων μεγάλου εμβαδού κτλ. Η ελεγχόμενη έκρηξη απαιτεί ακριβή εκτέλεση και λεπτομερή σχεδιασμό για την αποφυγή ζημιών σε παρακείμενες κατασκευές.
• Ο απλούστερος τρόπος είναι η αποξήλωση επιμέρους κατασκευών περιορισμένης έκτασης με χειροκίνητα εργαλεία όπως βαριοπούλες, λοστοί και άλλα.

Η διαδικασία της κατεδάφισης γίνεται με την αυστηρή τήρηση των κανονισμών ασφαλείας και των περιβαλλοντικών προτύπων για την προστασία των εργαζομένων και του περιβάλλοντος. Οι κατεδαφίσεις στις περισσότερες χώρες απαιτούν έκδοση ειδικών άδειών και επίβλεψη των εργασιών για να εξασφαλιστεί η νομιμότητα και η ασφάλεια των εργαζομένων. Στην Ελλάδα η διαδικασία εξαρτάται από παράγοντες όπως η φύση, η τοποθεσία και το μέγεθος του έργου. Κατά κανόνα όμως, απαιτούνται τα παρακάτω :

• Έκδοση πράξης οικοδομικής άδειας, καθώς και αντίστοιχων μελετών, ΣΑΥ, ΦΑΥ, κλπ. Και τα εγκεκριμένα αντίγραφα αυτών θα πρέπει να διατηρούνται πάντα στο εργοτάξιο (Ν.4030 άρθρο 7, παρ 2) και να είναι άμεσα διαθέσιμα σε τακτικούς και έκτακτους ελέγχους από οποιαδήποτε Δημόσια Αρχή που τυχόν επισκεφθεί το έργο.
• Ορισμός Συντονιστή Ασφαλείας, από το Γενικό εργολάβο ή τον ΚτΕ σε περίπτωση εκτέλεσης εργασιών με αυτεπιστασία.
• Η πολεοδομική πράξη κατεδάφισης περιλαμβάνει επίσης και αναλυτική τεχνική περιγραφή των μεθόδων κατεδάφισης, καθώς και υπολογισμό των ποσοτήτων και του είδους των αποβλήτων (ΣΔΑ – σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων) που θα παραχθούν και θα αποσταλούν προς ανακύκλωση κατά τη φάση των εργασιών. Οι κατεδαφίσεις παράγουν μεγάλη ποσότητα αποβλήτων όπως σκυρόδεμα, ξύλα, μέταλλά και άλλα υλικά. Οι  αποτελεσματικές πρακτικές διαχείρισης των αποβλήτων περιλαμβάνουν την επαναχρησιμοποίηση ή την ανακύκλωση των υλικών. Η ανακύκλωση πραγματοποιείται μέσω πιστοποιημένων φορέων.
• Ενημέρωση της Αρχαιολογικής υπηρεσίας, εφόσον απαιτείται από την άδεια εκσκαφής, ώστε να πραγματοποιηθούν διερευνητικές τομές παρουσία αρχαιολόγου πριν από την έναρξη των εργασιών. Ο ΚτΕ οφείλει να ενημερώσει εγκαίρως τον επιβλέποντα μηχανικό για την ημερομηνία έναρξης των εργασιών ώστε να προγραμματιστεί η επίσκεψη του Αρχαιολόγου. Σε περίπτωση που είναι αυξημένη η πιθανότητα ύπαρξης αρχαίων ευρημάτων, είναι πιθανό να απαιτηθεί η συνεχής παρουσία Αρχαιολόγου καθ’ όλη την διάρκεια των εκσκαφών ή ακόμη και η πολύμηνη διακοπή των εργασιών.
• Λήψη μέτρων ασφαλείας, έλεγχος τήρησης αυτών και έλεγχοι των απαραίτητων αδειών καθώς και των πιστοποιήσεων των χειριστών και των μηχανημάτων έργου που απασχολούνται στο εργοτάξιο.

Οι κατεδαφίσεις και οι καθαιρέσεις είναι σύνθετες διαδικασίες που απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις και εμπειρία. Από την έκδοση της οικοδομικής πράξης έως και την εκτέλεση και την επίβλεψη των εργασιών, η επιλογή της κατάλληλης εταιρείας είναι κρίσιμη για την επιτυχή εκτέλεση του έργου και την ασφάλεια όλων των εμπλεκόμενων.

Τα στελέχη της «Delta Engineering Α.Ε.– Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «Σαμαράς & Συνεργάτες», παρακολουθώντας στενά τις τεχνικές νομοθετικές διατάξεις και μεταβολές και έχοντας σημαντική εμπειρία ως σύμβουλοι και μελετητές ποικίλων project, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε ολοκληρωμένη τεχνική και συμβουλευτική υπηρεσία στον ιδιωτικό ή τον δημόσιο τομέα.

Συντάκτης: Κων/νος Πουρζιτίδης / Πολιτικός Μηχανικός, MSc / Τομέας Διαχείρισης και Επίβλεψης Τεχνικών Έργων

Μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις που ανακοινώθηκαν πρόσφατα στον τομέα της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας είναι ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων, μια νέα ψηφιακή πλατφόρμα που σχεδιάζεται ώστε να συγκεντρώσει σε ένα σημείο όλες τις κρίσιμες πληροφορίες για κάθε ιδιοκτησία. Το έργο βρίσκεται προς το παρόν στο στάδιο του σχεδιασμού.

Τι είναι ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων

Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων, όπως παρουσιάστηκε πρόσφατα στο Υπουργικό Συμβούλιο από την ηγεσία του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, προορίζεται να αποτελέσει μια θεμελιώδη μεταρρύθμιση στη δημόσια διοίκηση και τη διαχείριση της ακίνητης περιουσίας. Η νέα υποδομή σχεδιάζεται να λειτουργήσει ως ενιαίο σημείο αναφοράς για όλες τις πληροφορίες που αφορούν κάθε ακίνητο — στοιχεία που σήμερα βρίσκονται διασκορπισμένα σε πολλαπλά πληροφοριακά συστήματα και φορείς.

Βασικός στόχος είναι η διασύνδεση των επιμέρους μητρώων, ώστε η ανταλλαγή των απαιτούμενων πληροφοριών να πραγματοποιείται μεταξύ των υπηρεσιών χωρίς τη διαμεσολάβηση του πολίτη

Οι κωδικοί που συνδέουν τα πάντα: ΚΑΕΚ, ΑΤΑΚ και ΜΙΔΑ

Η λειτουργία του Κόμβου στηρίζεται στη σύνδεση δύο μοναδικών αναγνωριστικών αριθμών:

• ΚΑΕΚ— ο 12ψήφιος μοναδικός Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου που αποκτά κάθε ακίνητο κατά την κτηματογράφηση.
• ΑΤΑΚ— ο 11ψήφιος Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου που αποδίδεται από την ΑΑΔΕ μέσω του Ε9.
• ΜΙΔΑ— το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, που θα συσχετίζει τους δύο παραπάνω κωδικούς (ΚΑΕΚ & ΑΤΑΚ) και θα αποτελεί τη βάση για την ενιαία ψηφιακή εικόνα του ακινήτου.

Διαλειτουργικότητα και δεδομένα σε πραγματικό χρόνο

Η πλατφόρμα προβλέπεται να αντλεί δεδομένα απευθείας από την πηγή τους σε πραγματικό χρόνο, εξασφαλίζοντας τη διαρκή επικαιροποίηση των στοιχείων. Οι τομείς που καλύπτονται περιλαμβάνουν πολεοδομικά στοιχεία (από τις Πολεοδομίες), φορολογικά και δημοτικά δεδομένα (από ΑΑΔΕ και Δήμους), ασφαλιστικά στοιχεία, πληροφορίες δασικών χαρτών, καθώς και ενεργειακά στοιχεία, όπως τα Πιστοποιητικά Ενεργειακής Απόδοσης και δεδομένα από τον ΔΕΔΔΗΕ.

Πρόσβαση και προστασία προσωπικών δεδομένων

Η πρόσβαση στα στοιχεία κάθε ακινήτου αναμένεται να πραγματοποιείται με σαφείς κανόνες διαχείρισης και προστασίας δεδομένων, ενώ ο ιδιοκτήτης θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί την ψηφιακή εικόνα της περιουσίας του.

Παράλληλα, η διαθεσιμότητα των στοιχείων σε επαγγελματίες — συμβολαιογράφους, μηχανικούς και δικηγόρους — αναμένεται να διευκολύνει δραστικά τις συναλλαγές, μειώνοντας τις καθυστερήσεις και τα διοικητικά βάρη.

Τα οφέλη για πολίτες και Κράτος

Με έναρξη λειτουργείας της ψηφιακής πλατφόρμας :

• Θα περιοριστεί δραστικά η γραφειοκρατία, καθώς οι δημόσιοι φορείς θα αντλούν τα στοιχεία υπηρεσιακά αντί να τα ζητούν χειροκίνητα από τον πολίτη.
• Θα μειωθεί ο χρόνος διεκπεραίωσης των μεταβιβάσεων και ο κίνδυνος λαθών λόγω αποκλίσεων μεταξύ των βάσεων δεδομένων.
• Θα ενισχυθεί η διαφάνεια, αφού το Κράτος θα αποκτήσει μια καθαρή και αξιόπιστη εικόνα της δημόσιας και ιδιωτικής ακίνητης περιουσίας.

Ο Ενιαίος Κόμβος Ακινήτων εντάσσεται στη στρατηγική για ένα «κράτος που λειτουργεί μία φορά» (only once), όπου ο πολίτης δεν θα χρειάζεται να υποβάλλει τα ίδια στοιχεία σε διαφορετικές αρχές.

H Delta Engineering Α.Ε. και ο Όμιλος «Σαμαράς & Συνεργάτες» παρακολουθούν την πορεία υλοποίησης και θα σας ενημερώνουν για κάθε ουσιαστική εξέλιξη