Καθώς κάθε χρόνο τα περιβαλλοντικά θέματα γίνονται ολοένα και πιο σημαντικά εξ’ αιτίας της κλιματικής αλλαγής, η προσαρμογή των παλιών κτιρίων και ειδικότερα των κατοικιών στις νέες περιβαλλοντικές συνθήκες είναι εκ των ων ουκ άνευ.

Τα κτίρια, μετά από έρευνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φαίνεται να ευθύνονται για την κατανάλωση του 40% της παγκόσμιας ενέργειας, με το μεγαλύτερο ποσό της ενέργειας που καταναλώνεται σε ένα σπίτι να χρησιμοποιείται για την θέρμανση ή την ψύξη του. Ιδιαίτερα αν το σπίτι είναι παλιό και χωρίς θερμομόνωση, τότε οι διαρροές ενέργειας είναι μεγαλύτερες με αποτέλεσμα να ξοδεύεται περισσότερη ενέργεια και κατ’ επέκταση χρήματα.

Όσον αφορά τα νέα κτίρια έχει προβλεφθεί στην χώρα μας ο κανονισμός ενεργειακής απόδοσης κτιρίων (ΚΕΝΑΚ), σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, έτσι ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη μείωση στην κατανάλωση ενέργειας. Ο ΚΕΝΑΚ προβλέπει την κατάλληλη θερμομόνωση σύμφωνα με το πού βρίσκεται, γεωγραφικά, το κάθε κτίριο.

Παρόλο που το κράτος έχει επενδύσει στην ενεργειακή αναβάθμιση των παλαιών κτιρίων μέσω του προγράμματος «Εξοικονομώ» δεν  έχει δοθεί η αντίστοιχη βαρύτητα  όσον αφορά την πυροπροστασία των ανακαινιζόμενων κυρίως κατοικιών. Παρόλο που είναι σε ισχύ το ΠΔ 41/2018  το οποίο καθορίζει τα μέτρα πυροπροστασίας, ωστόσο δεν έχει προβλεφθεί η θωράκιση των ανακαινιζόμενων προσόψεων από την φωτιά.

Τα νέα προγράμματα  θα πρέπει να θέσουν πιο αυστηρούς κανονισμούς λαμβάνοντας υπόψιν την πυροπροστασία και ειδικότερα τα υλικά της θερμοπρόσοψης.

Σύμφωνα με τα Διεθνή και Ευρωπαϊκά Πρότυπα, τα θερμομονωτικά υλικά και τα συστήματα μόνωσης, κατατάσσονται στις εξής κύριες κατηγορίες:

• A1: άκαυστα υλικά (π.χ. Πετροβάμβακας)
• A2: σχεδόν άκαυστα υλικά (π.χ. ETICS με Πετροβάμβακα και οργανικό επίχρισμα)
• Β : καυστά υλικά που καίγονται αλλά αναφλέγονται δύσκολα (π.χ. ETICS με αφρώδη μονωτικά υλικά και άκαυστο επίχρισμα)
• C: καυστά υλικά υποδεέστερα των Β (π.χ. ETICS με αφρώδη μονωτικά υλικά με οργανικό επίχρισμα)
• D: καυστά υλικά υποδεέστερα των C
• E: καυστά υλικά που αναφλέγονται εύκολα (π.χ. αφρώδη μονωτικά υλικά με πρόσθετο επιβραδυντή φωτιάς)
• F: εύφλεκτα υλικά

Το σύστημα εξωτερικής θερμομόνωσης (θερμοπρόσοψη ή αεριζόμενη πρόσοψη), θα πρέπει να είναι με άκαυστα υλικά κατηγορίας Α1 ή Α2.

Τα πιο διαδεδομένα μονωτικά υλικά που χρησιμοποιούνται στην θερμοπρόσοψη στην χώρα μας είναι τα εξης:

Α. Διογκωμένη πολυστερίνη (EPS)

Υλικό που παράγεται από συμπαγείς κόκκους πολυστερίνης (πλαστικός αφρός). Έχει εξαιρετικές θερμομονωτικές ιδιότητες, είναι ελαφρύ υλικό αποτελούμενο κατά 98% από αέρα.

Β. Εξηλασμένη πολυστερίνη (XPS)

Αφρώδες συνθετικό μονωτικό υλικό που χρησιμοποιείται περισσότερο κατά τη δόμηση ενός κτιρίου, καθώς έχει πολύ μεγάλη μηχανική αντοχή και δύσκολα παραμορφώνεται.

Γ. Πετροβάμβακας

Ινώδες μονωτικό υλικό από οξείδια πυριτίου – αλουμινίου έχει θερμομονωτικές και ηχομονωτικές ιδιότητες.

Τα αφρώδη μονωτικά εξηλασμένης και διογκωμένης πολυστερίνης δεν ξεπερνούν την κατηγορία Ε με σημείο μάλθωσης της συνθετικής τους μάζας μόλις στους 75^ο C.

Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, ο πετροβάμβακας είναι ένα θερμομονωτικό υλικό που χαρακτηρίζεται ως άκαυστο Euroclass A1, καθώς δεν καίγεται, δε δημιουργεί αναθυμιάσεις ούτε καπνούς, ενώ αρχίζει να μαλακώνει πάνω από τους 1000 βαθμούς Κελσίου μετά από πολλές ώρες.  Το υλικό αυτό εξασφαλίζει την  ασφαλή διαφυγή των ανθρώπων από το κτίριο. Κατά συνέπεια η θερμοπρόσοψη με πετροβάμβακα και οργανικό επίχρισμα, πέραν της άριστης θερμομόνωσης, της ηχομόνωσης και της διαπνοής του τοίχου, είναι μια άκαυστη επένδυση του τοίχου, κατηγορίας Α2.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλος του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», βρίσκονται στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση σχετικά με τα ανωτέρω, εφαρμόζοντας και αξιοποιώντας όλες τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις, με στόχο την υποστήριξη της κάθε επιχείρησης σε πολεοδομικά και σχεδιαστικά ζητήματα.

Σύνταξη:  Άννα Τουλούπα / Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός / Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Ιδιωτικών Έργων

Πηγές:

1. https://www.monoiso.gr/%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%AC%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BB%CE%B7-%CE%BC%CF%8C%CE%BD%CF%89%CF%83%CE%B7-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CE%BD%CE%B1-%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B2%CE%B1%CE%B8%CE%BC%CE%AF%CF%83%CE%BF%CF%85%CE%BC/
2. https://fibran.gr/h-pyroprostasia-tou-akinitou-meso-tis-thermomonosis-tou-ktiriou/
3. https://kgreen.gr/blog/etairika-nea/%CE%B4%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CF%80%CF%85%CF%81%CE%BA%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CE%AD%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%BC%CE%BF%CE%BD%CF%8E%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CE%BA%CF%84%CE%B7%CF%81%CE%AF/
4. https://www.moneyreview.gr/green-economy/33242/oi-anakainizomenes-prosopseis-toy-exoikonomo-aytonomo-prostateyoyn-apo-ti-fotia/
5. https://news.b2green.gr/41127/%CF%80%CE%B1%CE%B8%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%80%CF%85%CF%81%CE%BF%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CF%84%CE%B9%CF%81%CE%AF%CF%89%CE%BD-8-%CF%83%CE%B7%CE%BC%CE%B5
6. https://news.b2green.gr/41127/%CF%80%CE%B1%CE%B8%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CF%80%CF%85%CF%81%CE%BF%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CF%84%CE%B9%CF%81%CE%AF%CF%89%CE%BD-8-%CF%83%CE%B7%CE%BC%CE%B5

Ο υπαίθριος αστικός χώρος αποτελεί τον πυρήνα σχεδιασμού μιας πόλης καθώς συμβάλλει στη διαμόρφωση του αστικού τοπίου διατηρώντας μια ισορροπία μεταξύ του φυσικού και του δομημένου περιβάλλοντος. Αναμφίβολα, το ποσοστό των χώρων πρασίνου αποτελεί έναν παράγοντα για την αξιολόγηση του αποδοτικού σχεδιασμού που οδηγεί στην βελτίωση του βιοτικού επιπέδου μιας πόλης.

Η εξέλιξη των πόλεων ως προς τη δομή και τη μορφή τους, έχει οδηγήσει, σήμερα, στην ύπαρξη αστικών συνόλων μη συνδεδεμένων σε μεγάλο βαθμό με το φυσικό περιβάλλον. Η έντονη αστικοποίηση και η άναρχη δόμηση του 20ου και 21ου αιώνα έχουν συντελέσει στην αισθητή μείωση του ανοικτού αστικού πράσινου χώρου. Οι υπάρχοντες χώροι πράσινου είναι κατακερματισμένοι και ασύνδετοι, τόσο μεταξύ τους όσο και με τον αστικό ιστό, ενώ η λειτουργική τους αξία και ο ρόλος τους ως υποδομή και χωρικός – αισθητικός σκελετός των πόλεων εξασθενεί συνεχώς. Καθημερινά, οι επιπτώσεις της έλλειψης οργανωμένου δικτύου πρασίνου αντανακλώνται εξίσου στο περιβάλλον, την κοινωνία και την οικονομία, τα τρία αλληλένδετα συστατικά κάθε σύγχρονης πόλης.

Κατά συνέπεια, επιτακτική είναι η συνειδητοποίηση των ωφελειών που οι χώροι αστικού πρασίνου δύνανται να παρέχουν στην ευημερία των πόλεων και των πολιτών. Η ύπαρξη χώρων πρασίνου εντός του αστικού ιστού επηρεάζει θετικά όλους τους τομείς της αστικής διαβίωσης, συμβάλλοντας στη διατήρηση της αειφορίας, στην προστασία της βιοποικιλότητας, στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, συντελώντας έτσι στην ψυχική και σωματική υγεία των δημοτών της κάθε πόλης.

Πιο συγκεκριμένα, οι χώροι πρασίνου βελτιώνουν σημαντικά την ποιότητα του αέρα, και φιλτράρουν τους αέριους ρυπαντές. Επιπλέον, συμβάλλουν στη μείωση της αστικής θερμονησίδας, γεγονός σημαντικό για τις μεσογειακές πόλεις, ενώ παράλληλα μειώνουν αισθητά το κίνδυνο πλημμυρών. Αξιοσημείωτη είναι και η συμβολή τους στην αναψυχή, στην αισθητική αναβάθμιση των πόλεων αλλά και στην οικονομία καθώς μέσω κατάλληλου σχεδιασμού και προγραμματισμού μπορούν να δώσουν ώθηση στην οικονομική δραστηριότητα των πόλεων. Η διαμόρφωση και επέκταση των χώρων πρασίνου μακροπρόθεσμα οδηγεί σε θετικά οικονομικά αποτελέσματα στις γειτνιάζουσες περιοχές, καθώς αυξάνεται η αξία της γης και των κατοικιών, και ως εκ τούτου, δημιουργείται πρόσφορο έδαφος για νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες. Παρόλα αυτά, η οικονομική διάσταση του αστικού πρασίνου δύσκολα μπορεί να αποτιμηθεί με οικονομικούς όρους, δεδομένου ότι αποτελούν «δημόσιο αγαθό» και δεν έχουν αγοραία τιμή.

Γενικά διαπιστώνεται, ότι ο βαθμός επιρροής του πρασίνου στον αστικό ιστό εξαρτάται από τον αποδοτικό και ευέλικτο σχεδιασμό του τοπίου, τις δημιουργούμενες σχέσεις αλληλεπίδρασης μεταξύ δομημένου και φυσικού περιβάλλοντος, αλλά και την ορθή διαχείριση του περιβάλλοντος από τους χρήστες και τις διοικούσες αρχές. Ως εκ τούτου, οι χώροι πρασίνου δεν λειτουργούν ως «κενά» μέσα στο δομημένο περιβάλλον αλλά δύναται να αποτελέσουν κοιτίδες του ¨ευ ζην¨ των πολιτών.

Συμπερασματικά, είναι εύλογη η διαπίστωση ότι οι σύγχρονες τάσεις του αστικού σχεδιασμού οφείλουν να προτάσσουν τους χώρους πρασίνου ως κύριο στρατηγικό εργαλείο στην προσπάθεια ένταξης χρήσεων αναψυχής και πολιτισμού στον αστικό ιστό και στη διατήρηση και προστασία της φύσης. Η υιοθέτηση μιας οικολογικής προσέγγισης σχεδιασμού και διαχείρισης των χώρων πρασίνου συνηγορεί στην εξασφάλιση καλύτερου περιβαλλοντικά και αισθητικά αστικού χώρου.

Οι υπηρεσίες της Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί, μέλος του Ομίλου ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ, στον τομέα του αστικού σχεδιασμού απευθύνονται σε όλους τους ιδιωτικούς και δημόσιους φορείς που επιθυμούν την εφαρμογή καινοτόμων και σύγχρονων οικολογικών σχεδιαστικών προσεγγίσεων που αποσκοπούν στην εξέλιξη των πόλεων και τη βελτίωση του αστικού βιοτικού επιπέδου. Τα στελέχη της είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα κατά τη φάση σχεδιασμού και υλοποίησης ενός έργου, εφαρμόζοντας όλες τις κατάλληλες τεχνικές, υλικά και πρακτικές στο σχεδιασμό των κατασκευών σας.  

Σύνταξη: Βασιλική Παπαδοπούλου / Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός, MSc / Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Δημοσίων Έργων

Ενδεικτική Βιβλιογραφία: 1. Γοσποδίνη Α., Μπεριάτος Η. (2006). Τα νέα αστικά τοπία και η ελληνική πόλη. Εκδόσεις Κριτική. Αθήνα. 2. Λιονάτου Μ. (2008). Αρχιτεκτονική τοπίου και δίκτυα πρασίνου στα σύγχρονα αστικά κέντρα. Δυνατότητες και προοπτικές – μεθοδολογία και εφαρμογή. Το παράδειγμα της Λάρισας. Διδακτορική Διατριβή. Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Γεωπονική Σχολή. Τομέας Οπωροκηπευτικών και Αμπέλου. Θεσσαλονίκη.