Καθώς οι κλιματικές συνθήκες μεταβάλλονται συνεχώς, ο βιοκλιματικός σχεδιασμός έχει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του σύγχρονου αστικού χώρου. Δεδομένου αυτών των συνθηκών η αρχιτεκτονική καλείται να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις φωτός, σκίασης, φύτευσης και υλικών δημιουργώντας χώρους που προσφέρουν ουσιαστική ποιότητα ζωής και ανθεκτικότητα απέναντι σε ακραίες καιρικές συνθήκες.

Η κλιματική ανάλυση στην αρχιτεκτονική σύνθεση είναι σημαντική για τη δημιουργία περιβαλλοντικά αποδοτικών χώρων. Στην κλιματική ανάλυση συμπεριλαμβάνονται ο προσανατολισμός, η κατεύθυνση του ήλιου και του ανέμου καθώς και οι θερμοκρασίες κάθε περιοχής.

Για τη λύση αυτών των συνθηκών μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

• σκίαστρα ή δέντρα για επαρκή σκίαση
• το στοιχείο του νερού σε περιοχές με υψηλές θερμοκρασίες για επαρκή δροσισμό
• κατακόρυφα πετάσματα, βλάστηση ή υποβάθμιση του εδάφους για αποφυγή ισχυρών ανέμων
• και διαπερατά δάπεδα σε πεζοδρόμια ή σε χώρους στάθμευσης για γρήγορη απορροή όμβριων υδάτων

Με αυτόν τον τρόπο, ο υπαίθριος χώρος παύει να λειτουργεί παθητικά και μετατρέπεται σε ένα ζωντανό μικροκλίμα που εξελίσσεται μέσα στο χρόνο και προσφέρει στου κατοίκους μια πιο ποιοτική και βιώσιμη αστική εμπειρία.

Οι βιοκλιματικές στρατηγικές υλοποιούνται μέσα από ένα σύνολο παρεμβάσεων που αναβαθμίζουν την περιβαλλοντική λειτουργία του δημόσιου χώρου. «Πράσινες διαδρομές» λειτουργούν ως άξονες σύνδεσης, ενισχύοντας τη ροή αέρα και θωρακίζοντας την πόλη απέναντι στη θερμική νησίδα. Υδάτινα στοιχεία, όπως κήποι βροχής, όπου πρόκειται για κοινούς κήπους που ποτίζονται από το νερό της βροχής για τη προσιτή ποσοτική και ποιοτική διαχείριση του νερού της βροχής . Παράλληλα, η χρήση ψυχρών υλικών με υψηλή ανάκλαση και χαμηλή απορρόφηση θερμότητας μειώνει τη θερμική φόρτιση του εδάφους. Η πυκνή βλάστηση, σε συνδυασμό με κατάλληλες τοπικές διαμορφώσεις, συμβάλλει στη σκίαση, στην απορρόφηση θερμότητας και στη δημιουργία πιο ήπιων συνθηκών άνεσης, καθιστώντας τον υπαίθριο χώρο λειτουργικό και ευχάριστο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Ο βιοκλιματικός σχεδιασμός υπαίθριων αστικών χώρων δεν αποτελεί απλώς ένα σύνολο τεχνικών λύσεων, αλλά μια ολοκληρωμένη αρχιτεκτονική στάση που επαναπροσδιορίζει τη σχέση της πόλης με το περιβάλλον της. Μέσα από την ισορροπημένη σύνθεση μορφής, κλίματος και ανθρώπινης εμπειρίας, δημιουργούνται ανθεκτικοί, φιλόξενοι και βιώσιμοι. Σε μια εποχή έντονων κλιματικών προκλήσεων, η προσέγγιση αυτή διαμορφώνει τις προϋποθέσεις για πόλεις που όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά εξελίσσονται χάρη στη σύνδεσή τους με τη φύση.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», παρακολουθώντας στενά τις αναπτυξιακές εξελίξεις και έχοντας σημαντική εμπειρία ως σύμβουλοι και μελετητές ποικίλων project, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για το παραπάνω θέμα καθώς και για ότι άλλο άπτεται και αφορά οποιαδήποτε ολοκληρωμένη τεχνική και συμβουλευτική υπηρεσία στον ιδιωτικό ή τον δημόσιο τομέα.

Σύνταξη: Ηλίας Γλάβας / Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός / Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Επιχειρήσεων Υγειον. Ενδιαφέροντος

Πηγές: https://ikee.lib.auth.gr/record/322268/files/Skarlatos.pdf

              http://www.cres.gr/kape/education/design_guidelines_el.pdf

              https://urbangreenbluegrids.com/measures/bioswales/

              https://buildinggreen.gr/vasikes-arxes-vioklimatikou-sxediasmou-1/

Το 2025 σηματοδοτεί την εκκίνηση της αγοράς αποθήκευσης ενέργειας στην Ελλάδα. Με στόχο 4,7 GW έως το 2030, η χώρα ήδη κάνει τα πρώτα βήματα με έργα μπαταριών άνω των 300 MW να μπαίνουν σε φάση κατασκευής, εξασφαλίζοντας μεγαλύτερη αξιοποίηση των ΑΠΕ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας), σταθερότητα του δικτύου και μείωση του ενεργειακού κόστους.

Οι Σταθμοί Αποθήκευσης Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΣΑΗΕ) (Battery Energy Storage Systems – BESS) εξελίσσονται σε κομβικό στοιχείο της ενεργειακής μετάβασης. Βασίζονται κυρίως σε μπαταρίες ιόντων λιθίου, με τις τεχνολογίες LFP (Lithium Iron Phosphate) να κερδίζουν έδαφος λόγω σταθερότητας, ασφάλειας και διάρκειας ζωής. Το κόστος εγκατάστασης έχει υποχωρήσει δραστικά: από πάνω από 1.000 $/kWh το 2010 σε κάτω από 150 $/kWh το 2023 — και οι προβλέψεις μιλούν για περαιτέρω πτώση μέσα στην επόμενη δεκαετία (IEA, 2025).

Η ανάγκη των μπαταριών γίνεται ξεκάθαρη όταν εξετάσουμε τη φύση των ΑΠΕ: ηλιακή και αιολική παραγωγή δεν ταυτίζονται με τη ζήτηση. Έτσι, σε ώρες υπερπαραγωγής, το δίκτυο αδυνατεί να απορροφήσει όλη την ενέργεια, με αποτέλεσμα απώλειες παραγωγής (curtailment). Σε περιοχές υψηλής διείσδυσης, ο ΑΔΜΗΕ και το ΥΠΕΝ αναγνωρίζουν ότι οι απώλειες αυτές μπορεί να φτάσουν σε διψήφια ποσοστά σε ώρες αιχμής.

Η Ελλάδα έχει δεσμευτεί για 4,7 GW έργων αποθήκευσης έως το 2030. Το 2025 σηματοδοτεί την έναρξη μιας νέας εποχής: συγκεκριμένα έργα έχουν λάβει “πράσινο φως” και έχουν εισέλθει σε τροχιά κατασκευής. Ενδεικτικά, η ΔΕΗ ξεκινά δύο έργα στη Δυτική Μακεδονία, συνολικής ισχύος 98 MW και χωρητικότητας 196 MWh. Παράλληλα, αρκετά έργα ιδιωτικών φορέων που έχουν ενταχθεί στο σχήμα στήριξης του RRF εκτιμάται ότι θα ξεκινήσουν εντός 2025–2026, ανεβάζοντας τη νέα δυναμικότητα σε πάνω από 300 MW.

Το νέο ρυθμιστικό πλαίσιο (ΥΑ ΥΠΕΝ/ΓΔΕ/28255/1143, ΦΕΚ 1248/Β/2025) δίνει για πρώτη φορά προτεραιότητα σύνδεσης σε standalone αποθήκευση και υβριδικά έργα ΑΠΕ, έναντι των «απλών» φωτοβολταϊκών πάρκων. Στόχος είναι να μειωθεί ο αναγκαστικός περιορισμός της παραγωγής ενέργειας και να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό των ΑΠΕ.

Παράλληλα, τα BESS δεν είναι μόνο αποθήκες ενέργειας. Προσφέρουν υπηρεσίες που ενισχύουν την ευστάθεια του δικτύου: ρύθμιση συχνότητας, υποστήριξη τάσης και δυνατότητα black start μετά από διακοπή. Αντιδρούν σε χιλιοστά του δευτερολέπτου, παρέχοντας υπηρεσίες που μέχρι σήμερα παρείχαν αποκλειστικά οι θερμικές μονάδες.

Η χρηματοδότηση είναι επίσης καταλύτης. Μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης (RRF), έχουν εγκριθεί ενισχύσεις για έργα αποθήκευσης συνολικής ισχύος έως 900 MW, μειώνοντας το επενδυτικό ρίσκο και ανοίγοντας τον δρόμο για τις πρώτες μεγάλες επενδύσεις. Παράλληλα, η αποθήκευση επιτρέπει να αξιοποιείται η φθηνή ενέργεια των ΑΠΕ ακόμη και σε ώρες χαμηλής ζήτησης, όταν η χονδρική τιμή στην αγορά πέφτει, περιορίζοντας τις διακυμάνσεις και σταθεροποιώντας το ενεργειακό κόστος.

Τι σημαίνουν αυτά στην πράξη;

• Σταθερότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας για βιομηχανία και νοικοκυριά.
• Μείωση της ενεργειακής φτώχειας.
• Δυνατότητα αύξησης εξαγωγών ενέργειας μέσω αξιοποίησης του ηλιακού δυναμικού της χώρας.

Συχνά γίνεται η σύγκριση με την αντλιοταμίευση. Πρόκειται για λύση μεγάλης διάρκειας και ωριμότητας, όμως απαιτεί γεωλογικά κατάλληλες συνθήκες και εκτεταμένα έργα υποδομής που δεν είναι εφικτά παντού. Οι μπαταρίες, αντίθετα, τοποθετούνται σχεδόν οπουδήποτε, προσφέροντας ευελιξία και ταχύτητα υλοποίησης.

Η προοπτική είναι θετική: η Ευρώπη αναμένεται να πενταπλασιάσει την αποθηκευτική της ικανότητα έως το 2030, φτάνοντας τα 120 GW. Το κόστος θα συνεχίσει να μειώνεται, καθιστώντας τα BESS ακόμη πιο ανταγωνιστικά.

Η Ελλάδα, με έργα σε τροχιά κατασκευής, σαφές ρυθμιστικό πλαίσιο και ισχυρή χρηματοδοτική στήριξη, μπαίνει από το 2025 σε μια νέα εποχή. Η συμβολή των μπαταριών δεν είναι μόνο τεχνική και οικονομική, αλλά και περιβαλλοντική, καθώς ενισχύουν τη διείσδυση καθαρών μορφών ενέργειας και επιταχύνουν την απανθρακοποίηση του ενεργειακού συστήματος. Και σε συνδυασμό με το υδρογόνο για μακροχρόνια αποθήκευση, συνθέτουν την ενεργειακή στρατηγική της επόμενης δεκαετίας.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», παρακολουθώντας στενά τις αναπτυξιακές εξελίξεις και έχοντας σημαντική εμπειρία ως σύμβουλοι και μελετητές ποικίλων project, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για το παραπάνω θέμα καθώς και για ότι άλλο άπτεται και αφορά οποιαδήποτε ολοκληρωμένη τεχνική και συμβουλευτική υπηρεσία στον ιδιωτικό ή τον δημόσιο τομέα.

Σύνταξη: Ζερβάκης Λευτέρης | Πολιτικός Μηχανικός | Τομέας Διαχείρισης και Επίβλεψης Τεχνικών Έργων

 Πηγές:

• IEA (2025), Batteries and Secure Energy Transitions
• PPC Group (2025), Commencement of construction of two new energy storage stations BESS in Northern Greece
• ΥΠΕΝ/ΓΔΕ/28255/1143, ΦΕΚ 1248/Β/2025
• Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2024), SA.64736 – Greek scheme for storage via RRF
• SolarPower Europe (2025), European Market Outlook for Battery Storage 2025–2029
• Socomec (2024), Grid services with BESS