Blog

Αντώνης Τρίτσης: Νέο Πρόγραμμα Ανάπτυξης και Αλληλεγγύης για την Αυτοδιοίκηση

7 Αυγούστου 2020

Σύμφωνα με τις δηλώσεις του Υπουργού Εσωτερικών κατά την παρουσίαση του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου, το νέο Πρόγραμμα αποτελεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο δράσης, με στόχο να συμβάλει ουσιαστικά στην ποιότητα ζωής των πολιτών έτσι ώστε να είναι όλες οι πόλεις και οι περιοχές της Ελλάδας βιώσιμες και ασφαλείς. Βασικοί πυλώνες του προγράμματος είναι το Περιβάλλον, η Ανάπτυξη και η Κοινωνία.

Το πρόγραμμα έχει διασφαλισμένους πόρους τουλάχιστον 2,5 δισ. ευρώ, περιλαμβάνει περί τα 5.000 έργα από την εκτέλεση των οποίων εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν περί τις 40.000 θέσεις εργασίας.

Το προσεχές διάστημα η Ειδική Υπηρεσία Διαχείρισης Εφαρμογών του υπουργείου Εσωτερικών θα εκδώσει 11 δημόσιες προσκλήσεις προς τους οργανισμούς αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού με τους αντίστοιχους άξονες του προγράμματος.

Οι αιτήσεις  συμμετοχής σε αυτές τις προσκλήσεις αναμένεται να ξεκινήσουν από τον Ιούλιο 2020, με τις πέντε πρώτες προσκλήσεις να έχουν ήδη ανακοινωθεί στις 24/07 και η υποβολή προτάσεων θα διαρκέσει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2020.

Η αξιολόγηση των προτάσεων θα είναι συνεχής, με κριτήριο τις αναπτυξιακές ανάγκες και τα προβλήματα των περιφερειών και των δήμων, αλλά και τον στόχο να συμμετέχουν στο πρόγραμμα όλοι οι δικαιούχοι.

 Οι συγκεκριμένες προσκλήσεις του προγράμματος θα είναι οι εξής:

  • Έργα ύδρευσης με στόχο την υγεία και την ασφάλεια των πολιτών με την αντικατάσταση των πεπαλαιωμένων δικτύων ύδρευσης και την εξοικονόμηση του νερού με σύγχρονες μεθόδους. Προϋπολογισμός εκκίνησης 300 εκατ. €
  • Ολοκληρωμένη διαχείριση αστικών λυμάτων που αφορά την αναβάθμιση υπαρχόντων βιολογικών καθαρισμών, κατασκευές νέων δικτύων αποχέτευσης και ιδιαιτέρως στους μικρούς οικισμούς κάτω των 2000 κατοίκων νέους βιολογικούς καθαρισμούς. Προϋπολογισμός εκκίνησης 200 εκατ. €
  • Η τρίτη πρόσκληση αφορά την σημαντική καινοτομία αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε υφιστάμενες υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης. Προϋπολογισμός 150 εκατ. €.
  • Ολοκληρωμένη διαχείριση στερεών αποβλήτων, γωνιές ανακύκλωσης με διαλογή στην πηγή, τη διαχείριση των βιοαποβλήτων. Προϋπολογισμός 220 εκατ. €
  • Έργα αστικής αναζωογόνησης αστικών δήμων. Τα έργα αυτά στοχεύουν στην αναβάθμιση των γειτονιών των πόλεων. Στην πρόσκληση εντάσσονται και δράσεις κοινωνικής αλληλεγγύης στις γειτονιές από σχετικά προγράμματα των δήμων, καθώς και μέτρα για την προστασία των αδέσποτων ζώων. Προϋπολογισμός 300 εκατ. €
  • Αξιοποίηση του κτιριακού αποθέματος και εμβληματικά κτήρια στους δήμους και αντιμετώπιση του προβλήματος της σχολικής στέγης. Σε αυτό το πρόγραμμα περιλαμβάνονται και 14 σχολεία για παιδιά ΑμεΑ. Προϋπολογισμός 300 εκατ. €
  • Μελέτες και έργα για την αντισεισμική προστασία των σχολείων και των αυτοδιοικητικών κτιρίων. Προϋπολογισμός εκκίνησης 40 εκατ. €
  • Έξυπνες πόλεις. Μέτρα και συστήματα πρόληψης- παρακολούθησης –ελέγχου στο πλαίσιο της Πολιτικής Προστασίας και Ασφάλειας. Έξυπνα συστήματα και εφαρμογές στην Κινητικότητα, την στάθμευση, την κυκλοφορία και ασφαλώς την ηλεκτροκίνηση. Εξυπηρέτηση των πολιτών με ψηφιακές εφαρμογές και συστήματα. Υποστήριξη του τοπικού θεματικού τουρισμού, έξυπνα συστήματα για την ανάδειξη του Πολιτισμού- Τουρισμού. Μείωση της ενεργειακής σπατάλης στους Δήμους. Προϋπολογισμός 130 εκατ. €
  • Ανοιχτοί χώροι ένα πρόγραμμα αναβάθμισης χωρών αθλητικών υποδομών, αναψυχής για τα παιδιά, με στόχο την βελτίωση παρεχομένων υπηρεσιών και την ασφάλεια των παιδιών. Σε αυτή την πρόσκληση επίσης εντάσσεται το πρόγραμμα ελεύθερης πρόσβασης των ατόμων με ειδικές ανάγκες στις ακτές και στις θάλασσές μας. Προϋπολογισμός 40 εκατ. €
  • Έργα αγροτικής οδοποιίας με στόχο την διευκόλυνση των αγροτών μας και των επαγγελματιών που σχετίζονται μαζί τους και φυσικά την ασφάλεια των μετακινήσεων τους. Προϋπολογισμός 70 εκατ. €
  • Ξεχωριστή πρόσκληση για μελέτες με στόχο να διευκολυνθούν όλοι οι δήμοι που έχουν ανάγκη και ιδιαίτερα οι δήμοι με σοβαρές ελλείψεις στις τεχνικές τους υπηρεσίες. Προϋπολογισμός 100 εκατ. €

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα ανωτέρω θέματα.

Σύνταξη: Διαμαντία Ρέγκα | Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός, MSc UCL | Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Δημοσίων Έργων

Σχεδιάζοντας πάρκα αποκατάστασης τοπίου ή αλλάζοντας πολιτική διαχείρισης αποβλήτων;

31 Ιουλίου 2020

Το θέμα των απορριμμάτων είναι από τα μεγαλύτερα που απασχολούν τις σύγχρονες κοινωνίες. Το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων πρόσφατα ανακοίνωσε την έναρξη του επενδυτικού προγράμματος με την επωνυμία «Περιβαλλοντικές Υποδομές: Ενίσχυση Εγκαταστάσεων Διαχείρισης Αποβλήτων», μέσω του οποίου προβλέπεται η χρηματοδότηση επενδυτικών σχεδίων πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα της διαχείρισης αποβλήτων.

Μεταξύ άλλων το πρόγραμμα ορίζει την ενίσχυση της περιβαλλοντικής εισφοράς (τέλος ταφής), με απορρόφηση από το Πράσινο Ταμείο, όπου σε ποσοστό 50% θα κατανέμεται σε δράσεις διαχείρισης απορριμμάτων και προστασίας του περιβάλλοντος. Ως τέτοιες δράσεις αναφέρονται και οι αποκαταστάσεις υποβαθμισμένων τοπίων, δηλαδή όλων εκείνων των περιοχών που δημιουργούν όχληση αισθητική στον άνθρωπο και παράλληλα έχουν δυσμενείς συνέπειες στο περιβάλλον (ανοιχτές ή κλειστές ανεξέλεγκτες χωματερές, λατομεία, ρέματα κ.τ.λ.).

Σήμερα υπάρχουν 18 ενεργοί Χώροι Ανεξλέλγκτης Διάθεσης Απορριμάτων (ΧΑΔΑ) και 23 μη αποκατεστημένοι. Στόχος της κυβέρνησης είναι μέχρι το τέλος του 2022 να έχουν αποκατασταθεί οι παράνομες χωματερές.

Τα έργα τεχνικής ανάπλασης υποβαθμισμένων περιοχών, από τη φύση τους αποτελούν αντικείμενο περιβαλλοντικής μελέτης και προβληματισμού και απαιτούν ειδικούς χειρισμούς προκειμένου για την επιτυχή επανένταξή τους στο περιβάλλον μιας περιοχής. Αξιολογώντας και αναλύοντας τους φυσικούς, οικολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες, προτείνουν τον κατάλληλο σχεδιασμό και επιλογή φυτικού υλικού, με τρόπο που να συνδυάζει ταυτόχρονα τη λειτουργικότητα και την αισθητική για την καλύτερη αξιοποίηση του χώρου.

Στόχος τους είναι η αισθητική και οικολογική ένταξη της νέας λειτουργίας στο περιβάλλον και η σταθεροποίηση του τεχνητού εδαφικού υποστρώματος, με απώτερο στόχο την επανεγκατάσταση της βλάστησης στο “εδαφικό” στρώμα επικάλυψης των απορριμμάτων ως φαινομένου πρωτογενούς φυτικής διαδοχής. Το σχέδιο αποκατάστασης δεν προσανατολίζεται μόνο στο να «κρύψει» τα απορρίμματα αλλά κυρίως στο να δημιουργήσει αισθητικά ευχάριστες νέες λειτουργίες ενεργού και παθητικής αναψυχής, με μεθόδους υποβοήθησης του φυσικού εποικισμού σε χλωρίδα και πανίδα (κυρίως πτηνοπανίδα, εντόμων, ερπετών, μικρών θηλαστικών κλπ).

Δημιουργείται βέβαια η ανησυχία στις μέρες μας για το εάν σχεδιάζοντας πάρκα αποκατάστασης τοπίου αντιμετωπίζεται το θέμα της σύγχρονης διαχείρισης απορριμμάτων. Λαμβάνοντας υπόψη το παράδειγμα της Δανίας, η οποία ως χώρα πιο ανεπτυγμένη από την Ελλάδα, με περισσότερα και «δυσκολότερα» σκουπίδια, διαθέτει το 11% για θάψιμο ή κάψιμο, αξιοποιώντας το υπόλοιπο 89% των απορριμμάτων. Το όφελος, περιβαλλοντικό και οικονομικό, που προκύπτει από όλη αυτή τη διαδικασία είναι ανυπολόγιστης αξίας.

Τι κάνουμε λοιπόν; Χώρους Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων (ΧΥΤΑ) και αποκαταστάσεις παλαιών χωματερών ή εργοστάσια διαλογής, ανακύκλωσης, διαχείρισης και κομποστοποίησης;

Σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις περί διαχείρισης απορριμμάτων, απώτερος σκοπός είναι οι ΧΥΤΑ να μετατραπούν σταδιακά σε ΧΥΤΥ, δηλαδή χώροι υγειονομικής ταφής υπολειμμάτων. Πλέον, η δυνατότητα διαλογής, ανακύκλωσης και διάθεσης μόνο οργανικών υπολειμμάτων στο έδαφος, ανακτώντας χαρτί, πλαστικό, μέταλλο, γυαλί, κομπόστ και ενέργεια από βιοαέριο, αποτελεί επιτακτικό καθήκον απέναντι στη φύση και στο μέλλον.

Η αποκατάσταση συνεπώς είναι μια μέθοδος επίλυσης ενός μακροχρόνιου προβλήματος που προέκυψε από κακή διαχείριση του παρελθόντος. Δεν αποτελεί όμως λύση για το μέλλον ούτε άλλοθι για τη συνέχιση διάθεσης απορριμμάτων στη γη. Απαιτείται συνδυαστική και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του προβλήματος.

Η «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλος του ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», από το στάδιο εκπόνησης των μελετών – οικοδομικών και αρχιτεκτονικής τοπίου – μέχρι τη διαχείριση και επίβλεψη των τεχνικών έργων, διερευνά μεθόδους και πρακτικές για την ορθολογιστική λειτουργία των ΜΕΑ (Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων) αλλά και την αξιοποίηση των υφιστάμενων χώρων ταφής, διαθέτοντας άριστη κατάρτιση σε θέματα νομοθεσίας και τεχνικών προδιαγραφών και παρέχοντας στους πελάτες της οποιαδήποτε ολοκληρωμένη τεχνική και συμβουλευτική υπηρεσία για το παραπάνω θέμα.

Συντάκτρια: Αντιγόνη Μηλώση | Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός Δ.Π.Θ., MLA Αρχιτεκτονική Τοπίου Α.Π.Θ. | Τομέας Μελετών Εφαρμογής Τεχνικών Έργων

Δευτερογενείς πρώτες ύλες – Ο εκτεταμένος κύκλος ζωής των οικοδομικών αποβλήτων μέσω της διαχείρισής τους και της μετατροπή τους σε δευτερογενείς πρώτες ύλες

24 Ιουλίου 2020

Η έλλειψη διαχείρισης των αποβλήτων αποτελούσε και αποτελεί ένα σοβαρό πλήγμα στο περιβάλλον. Το αποτύπωμα των παραγόμενων αποβλήτων είναι η προβολή της εικόνας της κοινωνίας στο μέλλον. Η αλλαγή της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος σε συνδυασμό με την ευαισθητοποίηση των πολιτών και της πολιτείας «μεταμορφώνουν» σταδιακά το πρόβλημα σε ένα κερδοφόρο οικονομικό μοντέλο που προστατεύει ταυτόχρονα το περιβάλλον. Τα μεμονωμένα μέτρα αντικαθίσταται πλέον από πιο ολοκληρωμένες και συστημικές προσεγγίσεις στην προσπάθεια της παγκόσμιας κοινότητας για τη δημιουργία «συνθηκών ευημερίας εντός των οικολογικών ορίων του πλανήτη μας».

Η βιώσιμη ανάπτυξη αποτελεί μια ολιστική προσέγγιση με στόχο την ουσιαστική ενσωμάτωση και των τριών διαστάσεων της βιώσιμης ανάπτυξης –κοινωνικής, περιβαλλοντικής και οικονομικής. Σε περιβαλλοντικό επίπεδο η έλλογη χρήση των φυσικών πόρων, η επαναχρησιμοποίηση  και η ανακύκλωση των υλικών είναι μερικά από τα εργαλεία που μειώνουν μια πιθανή «κρίση πόρων», προτάσσουν μια νέα οπτική και δίνουν το στίγμα για τις μελλοντικές γενιές.

Εκτιμάται ότι κάθε χρόνο παράγονται παγκοσμίως στα εργοτάξια περισσότεροι από 200 εκατ. τόνοι οικοδομικών αποβλήτων και μόνο περίπου το 25 % αυτών είναι ανακυκλώσιμα. Στις ΗΠΑ, η ετήσια παραγωγή οικοδομικών αποβλήτων από κατεδαφίσεις είναι περίπου ίση με την ετήσια παραγωγή αστικών αποβλήτων ενώ στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην Ελλάδα επειδή ο ρυθμός κατεδαφίσεων κτιρίων είναι χαμηλός το πρόβλημα είναι ηπιότερο. Παρόλα αυτά επειδή ένας μεγάλος αριθμός κτιρίων στην Ελλάδα και γενικότερα στην Ευρώπη θεωρείται πλέον γηρασμένος, προβλέπεται αύξηση στο μέλλον του όγκου των οικοδομικών απορριμμάτων.

Η Ελλάδα, εναρμονισμένη πλέον με την Ευρωπαϊκή Πολιτική, έχει προχωρήσει στη θέσπιση  νομοθεσίας, εφαρμογή και χρηματοδότηση με τη συνδρομή των επιχειρησιακών προγραμμάτων και δράσεων του ΕΣΠΑ (Εταιρικό Σύμφωνο για το Πλαίσιο Ανάπτυξης) της βιώσιμης ανάπτυξης. Στο χώρο των οικοδομικών εργασιών, το ελληνικό κράτος προχώρησε στη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, την Κοινή Υπουργική Απόφαση για τα Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων-Α.Ε.Κ.Κ. με στοιχεία ΚΥΑ 36259/1757/Ε103/ ΦΕΚ 1312/24-8-2010Β. Η νομοθεσία εισάγει ορισμούς, στόχους και τη διαδικασία διαχείρισης των οικοδομικών απορριμμάτων.

Σταδιακά δημιουργούνται σε όλη την επικράτεια χώροι υποδοχής οικοδομικών απορριμμάτων που παράγονται από την ανέγερση των νέων κατασκευών και έχει γίνει υποχρεωτική η εκπόνηση και εφαρμογή Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων για κάθε νέο έργο ή για κάθε κατεδάφιση παλιού κτιρίου ή εγκατάστασης, από το στάδιο της μελέτης μέχρι την πλήρη αποπεράτωσή του. Τα παραγόμενα απόβλητα συγκεντρώνονται σε Πιστοποιημένους Φορείς Διαχείρισης Αποβλήτων, όπου γίνεται διαλογή και διαχωρισμός και αρκετές ποσότητες από τα παραγόμενα απόβλητα κυρίως τα αδρανή υλικά έπειτα από σχετική επεξεργασία επαναπροωθούνται στην αγορά για επανάχρηση δημιουργώντας ένα δεύτερο κύκλο ζωής και χρήσης των υλικών αυτών υπό νέα μορφή ως δευτερεύουσες πρώτες ύλες. Σήμερα αυτό βρίσκει εφαρμογή στα προϊόντα εκσκαφών, σκυροδέματος, ασφαλτομίγματος, αλουμινίου και μετάλλων τα οποία έπειτα από τη σχετική επεξεργασία που θα υποστούν διατίθενται κυρίως στην κατασκευή έργων υποδομής ή για επανάχρηση ως αυτοτελή υλικά όπως για παράδειγμα οι φυσικές πέτρες, οι λίθοι και τα προϊόντα εκσκαφών.

Η  επαναχρησιμοποίηση των οικοδομικών αποβλήτων μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη για την οικονομία και την ανθρώπινη υγεία. Δε μειώνει μόνο την εξάρτηση από πρώτες ύλες αλλά  τονώνει την ανταγωνιστικότητα και μειώνει τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Η «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλος του ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», από το στάδιο εκπόνησης των μελετών μέχρι τη διαχείριση και επίβλεψη των τεχνικών έργων, επιλέγουν τεχνικές λύσεις και υιοθετούν πρακτικές που εναρμονίζονται πλήρως με τη νομοθεσία για τη διαχείριση των παραγόμενων αποβλήτων στις κατασκευές, ενημερώνει και «εκπαιδεύει» τους πελάτες της προς αυτή την κατεύθυνση, θέλοντας να τους βοηθήσει να κατανοήσουν  και κυρίως να αντιληφθούν ότι μέσω της συμμόρφωσης με τους κανονισμούς και τις διαδικασίες συμβάλλουν και οι ίδιοι στην αποφυγή δυσμενών επιπτώσεων στο περιβάλλον, στην ανθρώπινη υγεία και στην οικονομία.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί» μέλος του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», είναι στη διάθεση σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για το παραπάνω θέμα καθώς και για ότι άλλο άπτεται και αφορά οποιαδήποτε ολοκληρωμένη τεχνική και συμβουλευτική υπηρεσία στον ιδιωτικό ή τον δημόσιο τομέα.

Συντάκτες: Ευαγγελία Καραγεώργου, Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός ΕΜΠ, Όλγα Μαλαμίδου, Γεωλόγος ΑΠΘ, Τομέας Επιβλέψεων & Διαχείρισης Τεχνικών Έργων

Πηγή εικόνας: lawspot.gr