Η εξοικονόμηση ενέργειας είναι πλέον στόχος σε κάθε τομέα δραστηριότητας του ανθρώπου. Ο φυσικός φωτισμός αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα ο οποίος με το σωστό σχεδιασμό μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τόσο στην εξοικονόμηση ενέργειας όσο και στην καλύτερη διαβίωση των χρηστών.

Στόχος της μελέτης για την αξιοποίηση του φυσικού φωτισμού στα πλαίσια ενεργειακής αναβάθμισης υφιστάμενων κτιρίων είναι η εξασφάλιση της επαρκούς ποσότητας φωτισμού, η αποφυγή του φαινόμενου της θάμβωσης εντός του χώρου με παράλληλη οπτική επαφή με το εξωτερικό περιβάλλον.

Το πρόβλημα το οποίο καλείται να αντιμετωπίσει ο μελετητής είναι η κατανομή φυσικού φωτισμού λόγω των αυξημένων επιπέδων φωτισμού κοντά στα εξωτερικά ανοίγματα και η μη γραμμική μείωσή του εξαιτίας του βάθους του εσωτερικού χώρου. Για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος, μέσω διαφόρων προγραμμάτων είναι δυνατή η βελτιστοποίηση του φωτισμού με την εκτίμηση των επιπέδων φυσικού φωτισμού σε ωριαία βάση σε συνδυασμό με την περιοχή στην οποία βρίσκεται το εξεταζόμενο κτίριο και την επεξεργασία των μετρολογικών δεδομένων που συλλέγονται επί πολλά χρόνια. Με βάση τα παραπάνω, μπορεί να εκτιμηθεί το χρονικό διάστημα στο οποίο τα επίπεδα φωτισμού είναι μεγαλύτερα από αυτά που απαιτούνται λόγω της χρήσης του χώρου, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας με μειωμένη χρήση του τεχνητού φωτισμού το διάστημα αυτό.

Επιπρόσθετα η εκμετάλλευση του φυσικού φωτισμού σε υφιστάμενες κατασκευές μπορεί να επιτευχθεί με τους παρακάτω τρόπους:

• Αύξηση της επιφάνειας των εξωτερικών ανοιγμάτων.
• Αντικατάσταση των υαλοπινάκων με στόχο την όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διαπερατότητα.
• Αντικατάσταση των προφίλ των κουφωμάτων με μικρότερα αλλά με θερμομονωτικές ιδιότητες.
• Τοποθέτηση συστημάτων φυσικού φωτισμού (ράφια φωτισμού, ανακλαστικές περσίδες κουφωμάτων, φωτοσωλήνες) τα οποία έχουν τη δυνατότητα να “μεταφέρουν” το φυσικό φως σε μεγαλύτερο βάθος στον εσωτερικό χώρο σε συνδυασμό με το βαθμό ανελαστικότητας της οροφής του χώρου.

Τέλος, πολύ σημαντικός παράγοντας στη βελτίωση του ποσοστού φυσικού φωτισμού ενός κτιρίου είναι και η αρχιτεκτονική διαμόρφωση των εσωτερικών χώρων, τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν και τα χρώματα τα οποία θα επιλεχθούν από τον μελετητή.

Συνοπτικά προτείνονται τα παρακάτω:

• Τοποθέτηση χαμηλών διαχωριστικών (π.χ. σε περίπτωση χώρου γραφείων)
• Κατασκευή φεγγιτών στους εσωτερικούς διαδρόμους των κτιρίων με στόχο τον έμμεσο φυσικό φωτισμό σε μεγαλύτερο βάθος.
• Υπερύψωση των ψευδοροφών κυρίως αυτών που εμποδίζουν τα εξωτερικά υαλοστάσια.
• Χρωματισμός με ανοιχτόχρωμες αποχρώσεις των εσωτερικών χώρων με στόχο την αύξηση της ανελαστικότητας.

Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω και με την προσαρμογή του συστήματος τεχνικού φωτισμού μέσω αισθητήρων σύζευξης φυσικού – τεχνικού φωτισμού επιτυγχάνεται σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας η οποία μπορεί να ξεπεράσει, σε ορισμένες περιπτώσεις, και το 50% της κατανάλωσης ενέργειας για τον ηλεκτροφωτισμό. Με την τοποθέτηση αισθητήρων φωτισμού σε κάθε φωτιστικό μειώνεται το κόστος εγκατάστασης και παρέμβασης στο σύστημα φωτισμού του κτιρίου και επιτυγχάνεται εξοικονόμηση ενέργειας στα φωτιστικά σώματα που είναι κυρίως κοντά σε εξωτερικά ανοίγματα.

Τα στελέχη της «Delta Engineering -Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλος του Ομίλου «Σαμαράς και Συνεργάτες», βρίσκονται στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα, εφαρμόζοντας και αξιοποιώντας όλες τις κατάλληλες τεχνικές και πρακτικές για το βέλτιστο σχεδιασμό των έργων σας.

Επιμέλεια Κειμένου: Κακαρούδης Κωνσταντίνος | Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός, | Διευθυντής Τομέα Μελετών Εφαρμογής Τεχνικών Έργων

Πηγή: Δούλος Λ. (2013).Τεχνολογία φωτισμού και σύνδεση με την παραγωγή, Τόμος Γ, Ορθολογική σχεδίαση εγκαταστάσεων φωτισμού και εξοικονόμηση ενεργείας. Πάτρα, Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.

Τα τελευταία χρόνια, μετά το πέρασμα παγκόσμιας αυτοκινητοβιομηχανίας από τα οχήματα κινητήρων εσωτερικής καύσης στα υβριδικά, υπάρχει πλέον μια μεγάλη στροφή προς την παραγωγή αμιγώς ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Η στροφή αυτή στην ηλεκτροκίνηση έγινε υποχρεωτικά λόγω της κλιματικής αλλαγής, καθώς με τη Συμφωνία των Παρισίων για το περιβάλλον το 2015, η Ε.Ε. οδηγήθηκε στο να ψηφίσει υποχρεωτική μείωση ρύπων των οχημάτων κατά 30% έως το 2030.

Είναι σαφές βέβαια ότι η επίτευξη του συγκεκριμένου στόχου δε θεωρείται ρεαλιστική εάν δε δημιουργηθεί ένα επαρκές δίκτυο σημείων και σταθμών φόρτισης οχημάτων, καθώς η αύξηση των πωλήσεων ηλεκτρικών οχημάτων εξαρτάται κατά ένα μεγάλο βαθμό από το δίκτυο φόρτισης που υπάρχει σε μία χώρα. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, σήμερα υπάρχουν περίπου 100.000 σημεία φόρτισης για ηλεκτρικά οχήματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενώ μέχρι το 2025 θα χρειαστούν τουλάχιστον άλλα 2.000.000.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται η Ελληνική Κυβέρνηση με το σχέδιο νόμου του ΥΠΕΝ «Μετάβαση στην κινητικότητα χαμηλών εκπομπών: Μέτρα προώθησης και λειτουργία της αγοράς Ηλεκτροκίνησης» που τέθηκε σε διαβούλευση έως και την 1/7/2020.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του νέου νομοσχεδίου, σε όλα τα νέα κτίρια (κτίρια των οποίων το αίτημα για έκδοση οικοδομικής άδειας υποβάλλεται μετά την 1^η Μαρτίου 2021) θεσπίζονται υποχρεώσεις εγκατάστασης ηλεκτρολογικής υποδομής συστημάτων για τη διέλευση καλωδίων έτσι ώστε να καλυφθεί η ανάγκη κατασκευής της απαραίτητης εγκατάστασης που θα δημιουργηθεί στο κοντινό μέλλον. Επιπροσθέτως, προβλέπεται και η τοποθέτηση ξεχωριστών κοινόχρηστων σημείων φόρτισης επιπλέων των απαιτούμενων από το νόμο.

Πιο συγκεκριμένα, στην ηλεκτρολογική μελέτη όλων των νέων κτιρίων θα περιλαμβάνεται η εγκατάσταση υποδομής καλωδίωσης, δηλαδή σωληνώσεων, οχετών, καναλιών κ.λπ. για τη διέλευση ηλεκτρικών καλωδίων, ώστε στις υποχρεωτικές θέσεις στάθμευσης κατά την κείμενη νομοθεσία (σε υπόγειο, πυλωτή, σε ακάλυπτο χώρο ή σε παρακείμενο χώρο του κτιρίου) να μπορούν να εγκατασταθούν σημεία επαναφόρτισης Η/Ο. Η ηλεκτρολογική μελέτη θα αποτελεί μέρος της συνολικής ηλεκτρομηχανολογικής μελέτης και της μελέτης πυρασφάλειας του κτιρίου και θα υποβάλλεται μαζί με τις υπόλοιπες στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης του Δήμου για την έκδοση οικοδομικής άδειας. Σε νέα κτίρια με αποκλειστική χρήση κατοικίας και με περισσότερες από δέκα (10) θέσεις στάθμευσης, θα εγκαθίσταται υποχρεωτικά υποδομή καλωδίωσης, ώστε να καθίσταται δυνατή σε μεταγενέστερο στάδιο η εγκατάσταση σημείου επαναφόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε κάθε θέση στάθμευσης οχημάτων. Σε νέα κτίρια που δεν προορίζονται αποκλειστικά για κατοικία και τα οποία διαθέτουν περισσότερες από δέκα (10) θέσεις στάθμευσης, εγκαθίσταται υποχρεωτικά υποδομή καλωδίωσης, ώστε κατ’ ελάχιστο μία (1) σε κάθε πέντε (5) θέσεις στάθμευσης να μπορεί σε μεταγενέστερο στάδιο να εφοδιαστεί με σημείο επαναφόρτισης Η/Ο, για τις θέσεις που δεν εξυπηρετούν την κατοικία.

Για τα υφιστάμενα κτίρια (κτίρια των οποίων το αίτημα για έκδοση οικοδομικής άδειας έχει υποβληθεί προ την 1^η Μαρτίου 2021) θα μπορεί να γίνει η απαιτούμενη εγκατάσταση των υποδομών χωρίς να απαιτείται η Έγκριση Εργασιών Δόμησης Μικρής Κλίμακας.

Σύμφωνα με το σχετικό άρθρο του σχεδίου νόμου, σε υφιστάμενα κτίρια, στα οποία γίνονται εργασίες ανακαίνισης με οικοδομική άδεια, που περιλαμβάνουν το χώρο στάθμευσης (εντός του κτιρίου ή σε παρακείμενο χώρο) ή την ηλεκτρολογική υποδομή του κτιρίου, εφαρμόζονται οι υποχρεώσεις που αφορούν στα νέα κτίρια, με την εξαίρεση των περιπτώσεων όπου ο υπεύθυνος μηχανικός δηλώνει, με υπεύθυνη δήλωσή του στην αρμόδια Υπηρεσία Δόμησης, ότι το συνολικό κόστος εγκατάστασης των σημείων επαναφόρτισης Η/Ο και υποδομής καλωδίωσης, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις του παρόντος, υπερβαίνει το επτά τοις εκατό (7%) του συνολικού κόστους της ανακαίνισης του κτιρίου. Σε υφιστάμενα κτίρια που δεν προορίζονται για κατοικία και διαθέτουν περισσότερες των είκοσι (20) θέσεων στάθμευσης οχημάτων, εγκαθίσταται υποχρεωτικά κατ’ ελάχιστον μία (1) θέση στάθμευσης με σημείο επαναφόρτισης Η/Ο ανά είκοσι (20) θέσεις στάθμευσης έως την 1η .1.2023.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», με πολυετή και πλούσια εμπειρία σε θέματα αδειοδοτήσεων τεχνικών έργων, βρίσκονται αδιάλειπτα δίπλα στις εξελίξεις, είναι ενημερωμένα και πάντοτε στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και παροχή προτάσεων και λύσεων για την υλοποίηση της επένδυσή σας.

Συντάκτης: Τσονούλης Νικόλαος | Διπλ. Αρχιτέκτονας Μηχανικός | Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Ιδιωτικών Έργων