Στο πλαίσιο προστασίας του φυσικού αλλά και δομημένου περιβάλλοντος ορίζονται από την κείμενη νομοθεσία πολυάριθμες περιπτώσεις ακινήτων και είδος οικοδομικών (ή μη) εργασιών για την πολεοδομική αδειοδότηση των οποίων προαπαιτείται η σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (ΣΑ).

Η γραμμή διαχωρισμού των αρμοδιοτήτων των μελών των συμβουλίων και η ισορροπία μεταξύ της υποκειμενικής άποψης και της ουσιαστικής συμβολής επί της προστασίας του περιβάλλοντος θεωρείται ιδιαίτερα λεπτή από πολλούς, με τις απόψεις μεταξύ των συμβουλίων και των μελετητών να διίστανται κατά περίπτωση και χρονική περίοδο. Με αφορμή τις συζητήσεις που κατά καιρούς αναπτύσσονται σχετικά με τις αρμοδιότητες και τη δεοντολογία των μελών των ΣΑ, δόθηκε από το Δ.Σ. του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών (ΣΑΔΑΣ) – Πανελλήνια Ένωση Αρχιτεκτόνων (ΠΕΑ) οδηγία για την εύρυθμη και αποτελεσματική λειτουργία των ΣΑ όπου μεταξύ  άλλων, αναφέρονται τα ακόλουθα:

Κατ’ εφαρμογή του Συντάγματος και των διεθνών συμβάσεων, τα ΣΑ αναλαμβάνουν την υποχρέωση της προστασίας του τοπίου, της ένταξης και ενσωμάτωσης των κατασκευών στον αναπτυξιακό σχεδιασμό και το πολιτιστικό περιβάλλον, λαμβάνοντας υπόψη την σπουδαιότητα του ρόλου του φυσικού και αστικού τοπίου καθώς και της αρχιτεκτονικής δημιουργίας.

Τα ΣΑ δεν ασκούν αρχιτεκτονική, αλλά γνωμοδοτούν επί των αρχιτεκτονικών μελετών, με βάση την άποψη και λύση του/της μελετητή/τριας και κρίνουν την πληρότητα και συνέπεια της αρχιτεκτονικής άποψης για την εξασφάλιση των καλύτερων δυνατών όρων διαβίωσης των χρηστών, της αυθεντικότητας της πρότασης και την εναρμόνιση του εκάστοτε κτηρίου με το τοπίο (φυσικό και αστικό). Οι γνωμοδοτήσεις αυτές θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να τεκμηριώνονται πλήρως.

Τα ΣΑ, ως όργανα αρχιτεκτονικού διαλόγου, δεν ελέγχουν την τήρηση της πολεοδομικής νομοθεσίας (ΝΟΚ), τη νομιμότητα του έργου και το ιδιοκτησιακό του καθεστώς, ούτε την συμμόρφωση με κανονισμούς, εξειδικευμένες προδιαγραφές πρότυπα και εγκρίσεις. Για τα παραπάνω, την ευθύνη φέρουν ο/η μελετητής και η αδειοδοτούσα αρχή. Αντιθέτως ελέγχουν την πληρότητα του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού και τη συνέπεια της αρχιτεκτονικής πρότασης σε σχέση με την τεκμηρίωση της άποψης του μελετητή στην Αιτιολογική Έκθεση.

Περί της δεοντολογίας των μελών των ΣΑ, η οδηγία του ΣΑΔΑΣ αναφέρει ότι οι αρχιτέκτονες των ΣΑ εξετάζουν τις μελέτες με κριτήρια αμιγώς αρχιτεκτονικά, χωρίς να αναλαμβάνουν ευθύνη ερμηνείας της σχετικής νομοθεσίας, αναφέρουν πιθανά προβλήματα και ενστάσεις τους σε κάθε αρμόδιο φορέα , ενημερώνουν τους αρχιτέκτονες όσων μελετών κρίνονται αξιόλογες, ώστε αυτοί να τις προωθήσουν στον οικείο Σύλλογο Αρχιτεκτόνων. Τέλος, γνωμοδοτούν ως αυτόνομοι αρχιτέκτονες με προσωπική επιστημονική θέση και άποψη, υπερασπίζοντας την ελεύθερη προσωπική αρχιτεκτονική δημιουργία.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», στο πλαίσιο της διαρκούς κατάρτισης και επιμόρφωσής τους, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα.

Επιμέλεια: Λιάνα Σταματά, Διπλ. Αρχιτέκτονας Μηχανικός, Τομέας Μελετών και Αδειοδοτήσεων Έργων Υγειονομικού Ενδιαφέροντος

Πηγή: Οδηγία από τον Πρόεδρο του Δημήτρη Ξυνομηλάκη για το Διοικητικό Συμβούλιο ΣΑΔΑΣ – ΠΕΑ

Με αφορμή τα εγκαίνια στις 27/9/2019, του πρώτου σταθμού φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων που προέκυψε από πλήρη μετατροπή υφιστάμενου πρατηρίου υγρών καυσίμων στο Takoma Park του Maryland των Η.Π.Α. αλλά και το διαφημιστικό spot της μεγάλης φίρμας Foster + Partners σε συνεργασία με τη Nissan όπου το πρατήριο του μέλλοντος εμφανίζεται ως μια θέση στάθμευσης με ασύρματους φορτιστές οχημάτων, προκύπτει το ερώτημα εάν αυτό είναι όντως το μέλλον σε αυτόν τον τομέα.

Η αλήθεια είναι πως όχι.

Εξέλιξη στον τομέα των πρατηρίων καυσίμων δεν είναι μόνο η μετατροπή τους σε ηλεκτρικά. Όμως είναι γεγονός πως το «βενζινάδικο» βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σημείο και απαιτούνται δυναμικές κινήσεις αναμόρφωσης ώστε να κατακτήσει μια θέση στο χάρτη των επιχειρήσεων του μέλλοντος. Τέτοιες κινήσεις εξετάζονται στο εξωτερικό και δειλά εμφανίζονται και στην Ελλάδα. Οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες εξετάζουν όλες τις πιθανές αλλαγές, συμπεριλαμβανομένων των νέων επιλογών καυσίμων, των νέων συνοδών χρήσεων, της αλλαγής της εικόνας των χώρων κλπ.

• Εισαγωγή των πρατηρίων στην εποχή της τεχνολογίας: η πληρωμή μέσω κινητού τηλεφώνου διαδικτυακά, εύκολα και γρήγορα μέσω σχετικών εφαρμογών είναι η νέα τάση στον τομέα. Οι ίδιες εφαρμογές εξετάζεται να ετοιμάζουν τις αντλίες με το κατάλληλο καύσιμο και την επιθυμητή ποσότητα και να ειδοποιούν τον οδηγό όταν είναι διαθέσιμες ώστε αυτός το μόνο που έχει να κάνει είναι να σταθμεύσει και να προσαρμόσει τη μάνικα στο ντεπόζιτο. Η διαδικασία ανεφοδιασμού επιταχύνεται με επωφελούμενους τόσο τον πελάτη όσο και τον επιχειρηματία.
• Εξωραϊσμός και αισθητική αναβάθμιση: η ανανέωση των κτιριακών εγκαταστάσεων με ήπιες και οικονομικές παρεμβάσεις στις όψεις των κτιρίων ή στα στέγαστρα των αντλιών αποπνέουν αέρα ανανέωσης και εκσυγχρονισμού. Παράλληλα ανά τον κόσμο διοργανώνονται αρχιτεκτονικοί διαγωνισμοί με θέμα κυρίως τα στέγαστρα των αντλιών καυσίμων που είναι και το σήμα κατατεθέν των επιχειρήσεων. Βιοκλιματικές επεμβάσεις, φωτοβολταϊκά πάνελ στην οροφή, φιλικά προς το περιβάλλον υλικά και φυτεμένα δώματα είναι οι τάσεις που έχουν υιοθετηθεί κατά κόρον σε σχετικές αρχιτεκτονικές προτάσεις.
• Εμπλουτισμός παροχών: όλο και περισσότερο παρατηρείται και στην Ελλάδα η τάση της δημιουργίας «One stop shop» στους χώρους των πρατηρίων με την εγκατάσταση Mini markets και Καφέ-snack bars που εξυπηρετούν τους διερχόμενους με μια στάση και άνετη στάθμευση. Μεγάλη εταιρεία πετρελαιοειδών για παράδειγμα έχει εντάξει επιτυχώς στα πρατήριά της εδραιωμένα εμπορικά σήματα όπως για παράδειγμα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, αυτό της Marks & Spencer στην πώληση τροφίμων – έχει παρατηρηθεί ότι οι μισοί πελάτες επισκέπτονται το πρατήριο για να αγοράσουν τρόφιμα και επί τη ευκαιρία τροφοδοτούν τα οχήματά τους και όχι το αντίθετο. Στην ίδια χώρα, άλλη μεγάλη εταιρεία του κλάδου, συνεργάζεται με το Costa Coffee ενώ αναζητά συνεργασία και με αλυσίδα εστιατορίων. Στην Ελλάδα ακολουθούνται παρόμοια μοντέλα και εξετάζονται ακόμη μεγαλύτερες αλλαγές μακροπρόθεσμα και συνεργασίες με αλυσίδες snack-bars και υπεραγορών.

Η στροφή στα εναλλακτικά καύσιμα και η εξάπλωση της κοινής χρήσης ηλεκτρικών αυτοκινήτων είναι σίγουρο ότι θα έχει αντίκτυπο στην κατανάλωση των συμβατικών καυσίμων στο άμεσο μέλλον, με αποτέλεσμα οι περισσότερες μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες να ανησυχούν. Οι ίδιες βλέπουν όμως παράλληλα και μια ευκαιρία να διαφοροποιηθούν, να εξελιχθούν και να αλλάξουν, προσφέροντας νέες υπηρεσίες και ευκολίες και παρουσιάζοντας μια νέα εικόνα που θα μπορούσε να αλλάξει θεμελιωδώς την αγορά μακροπρόθεσμα, εξασφαλίζοντας τη βιωσιμότητα του κλάδου.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του  Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», έχοντας αναλάβει και διεκπεραιώσει επιτυχώς πληθώρα έργων σχετικών με πρατήρια υγρών και αερίων καυσίμων, είναι σε θέση να υποστηρίξουν κάθε επιχείρηση σε επίπεδο μελετών, διαχείρισης αδειοδοτήσεων και τεχνικών συμβουλευτικών υπηρεσιών και βρίσκονται στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα.

Συντάκτρια:

Όλγα Ακτσελή, Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός Α.Π.Θ., MLA Αρχιτεκτονική Τοπίου Α.Π.Θ. | Τμήμα Μελετών και Αδειοδοτήσεων Έργων Εξυπηρέτησης Οχημάτων