Blog

Παράταση προθεσμίας για την τακτοποίηση αυθαιρέτων & σχετικές ανακοινώσεις

14 Νοεμβρίου 2019

Με δελτίο τύπου του ΥΠΕΝ ανακοινώθηκε πλέον και επίσημα η λήψη παράτασης στην προθεσμία δήλωσης αυθαίρετων κατασκευών προς τακτοποίηση μέσω του Ν. 4495/17. Η προθεσμία που έληξε ήδη από τις 8/11/2019 παρατείνεται για άλλους 8 περίπου μήνες, μέχρι το τέλος του 6/2020.

Όπως αναφέρει η ανακοίνωση, σε συνάντηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Κωστή Χατζηδάκη, με τους προέδρους του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΤΕΕ), κ. Γιώργο Στασινό, και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ), κ. Στράτο Παραδιά, μεταξύ άλλων, συζητήθηκε το μείζον ζήτημα των αυθαιρέτων. Ο κος Χατζηδάκης χαρακτήρισε τις αποφάσεις που λήφθηκαν στα πλαίσια αυτής της συνάντησης ως «συνολική, σφαιρική, μονιμότερη και σύγχρονη λύση για τα αυθαίρετα».

Πέρα από την παράταση ισχύος του νόμου, ανακοινώνονται τα εξής βασικά σημεία σχετικά:

  • Εξακολουθούν να μπορούν να υπαχθούν προς τακτοποίηση αυθαίρετα που αποδεδειγμένα προϋφίστανται της 28/7/2011
  • Τα αυθαίρετα κατηγορίας 5 (δηλαδή οι ιδιοκτησίες με μεγάλες υπερβάσεις σε επίπεδο εμβαδού κάλυψης και δόμησης, με αυθαιρεσίες σε προκήπιο ή τα εξ’ ολοκλήρου αυθαίρετα κτίσματα, χωρίς οικοδομική άδεια, μεταξύ άλλων) δε θα δύναται να υπαχθούν στο νόμο προς τακτοποίηση μετά τον 6/2020.
  • Για τα υπόλοιπα αυθαίρετα από τον 6/2020 και μετά ορίζεται προσαύξηση των προστίμων κατά 20% τον πρώτο χρόνο και 5% επιπλέον για κάθε επόμενο χρόνο καθυστέρησης υπαγωγής.

Επιπλέον, αναφέρεται η ενεργοποίηση δύο νέων διαδικασιών για τις οποίες έχει γίνει λόγος.

  • Των ελέγχων του 5% των δηλώσεων αυθαιρέτων από ιδιώτες ελεγκτές δόμησης με σοβαρές κυρώσεις σε περίπτωση λαθών.
  • Της ηλεκτρονικής ταυτότητας του κτιρίου από τον 6/2020.

Όσον αφορά το θέμα των ηλεκτρονικών ταυτοτήτων κτιρίων αναφέρθηκε ότι για τα νέα κτίρια, η ηλεκτρονική ταυτότητα θα αφορά όλο το κτίριο και για τα υφιστάμενα κτίρια θα αφορά κάθε διηρημένη ιδιοκτησία, μέχρι,  με την πάροδο των ετών, να καλυφθεί ολόκληρο το κτίριο (όλες οι ανεξάρτητες ιδιοκτησίες σε αυτό). Επιπλέον τονίστηκαν τα εξής:

  • Στην ταυτότητα θα αναφέρονται τα χιλιοστά των ιδιοκτησιών και οι αυθαιρεσίες επί αυτού που έχουν τακτοποιηθεί.
  • Στην περίπτωση της διηρημένης ιδιοκτησίας, για μια πενταετία δε θα απαιτείται μελέτη στατικής επάρκειας αλλά δήλωση βεβαίωσης τρωτότητας.
  • Είναι δυνατόν να εκδοθεί ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου για υφιστάμενα κτίρια εφόσον η πλειοψηφία των ιδιοκτητών του συμπράξει και το αναθέσει σε ένα μηχανικό με σκοπό την επίτευξη καλύτερης οικονομικής συμφωνίας.
  • Η σχετική ηλεκτρονική πλατφόρμα θα περιλαμβάνει τα σχέδια των κτιρίων και των ιδιοκτησιών δίνοντας στοιχεία για τον κτιριακό πλούτο της χώρας.

Τονίζουμε ότι στην ανακοίνωση δε γίνεται καμία αναφορά στην παράταση της διαδικασίας ανάρτησης αρχείων στο σύστημα του Ν.4178/13 για υφιστάμενες δηλώσεις που έληξε επίσημα στις 3/11/2019. Για το θέμα ο κ. Χατζηδάκης ανέφερε σε συνέντευξη του στις 12/11/2019 ότι συζητείται μεταξύ άλλων η χορήγηση κλιμακωτής τρίμηνης παράτασης ανάλογα µε την ημερομηνία υπαγωγής τους.

Όλη την ανακοίνωση τύπου με τις δηλώσεις των παρισταμένων αμέσως μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης μπορείτε να την διαβάσετε εδώ.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», στο πλαίσιο της διαρκούς κατάρτισης και επιμόρφωσής τους, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα, εφαρμόζοντας και αξιοποιώντας όλες τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις με στόχο την υποστήριξη κάθε επιχείρησης σε πολεοδομικά ζητήματα.

Συντάκτρια:

Όλγα Ακτσελή, Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός Α.Π.Θ., MLA Αρχιτεκτονική Τοπίου Α.Π.Θ. | Τμήμα Τακτοποίησης Αυθαίρετων Κατασκευών

Unsolicited Proposals: Πλεονεκτήματα και παγίδες

1 Νοεμβρίου 2019

Με αφορμή τις αναφορές στο τελευταίο συνέδριο του Συνδέσμου Ελληνικών Εταιρειών-Γραφείων Μελετών (ΣΕΓΜ) σχετικά με τις unsolicited proposals – όρος που αποδίδεται στα ελληνικά ως προτάσεις καινοτομίας, πρότυπες προτάσεις ή αυτόκλητες προτάσεις – παρακάτω εξετάζονται τα πλεονεκτήματα, αλλά και οι παγίδες της συγκεκριμένης μεθόδου σύμπραξης δημόσιου – ιδιωτικού τομέα.

Καταρχάς, ως unsolicited proposal (USP) ορίζεται η πρόταση που υποβάλλεται από ιδιωτικό φορέα για την υλοποίηση ενός έργου μέσω σύμπραξης δημόσιου – ιδιωτικού τομέα και η οποία κατατίθεται με πρωτοβουλία της ιδιωτικής επιχείρησης και όχι μέσω καθορισμένης δημόσιας διαγωνιστικής διαδικασίας. Συνεπώς:

  • Το κυριότερο πλεονέκτημα είναι πως οι κυβερνήσεις μπορούν να επωφεληθούν από τη γνώση και τις ιδέες του ιδιωτικού τομέα. Πιο συγκεκριμένα, δύνανται να συλλάβουν και ιεραρχήσουν νέα έργα, να ξεπεράσουν προκλήσεις που σχετίζονται με τα πρώιμα στάδια ωρίμανσης και αξιολόγησης ενός έργου και να οδηγούνται σε καινοτόμες λύσεις αντιμετώπισης των προκλήσεων στα έργα υποδομής.
  • Μία σωστά σχεδιασμένη διαδικασία που επιτρέπει στους ιδιωτικούς φορείς να προτείνουν ιδέες για έργα που θα βρίσκονται σε σύμπνοια με το κυβερνητικό πρόγραμμα μπορεί να εγείρει το ενδιαφέρον του ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη εμπορικά βιώσιμων λύσεων στα έργα υποδομής.
  • Σε περιπτώσεις που οι κυβερνήσεις δε διαθέτουν τα απαραίτητα τεχνικά και οικονομικά μέσα για να εκπονήσουν προκαταρκτικές μελέτες σκοπιμότητας, μία άρτια διαδικασία μπορεί να προβλέπει ως προαπαιτούμενο τις παραπάνω μελέτες κατά την υποβολή της πρότασης από τον ενδιαφερόμενο. Γεγονός που μπορεί να μειώσει τις καθυστερήσεις στο πρώιμο στάδιο της σύμπραξης δημόσιου – ιδιωτικού τομέα.
  • Τέλος μέσω των αυτόκλητων προτάσεων διευρύνεται το πλήθος των δυνητικών λύσεων για την κάλυψη των κενών που παρουσιάζονται στις υποδομές. Αυτό αποδίδεται στο ότι οι ιδιωτικοί φορείς, συγκριτικά με τους δημόσιους φορείς που ηγούνται του κρατικού σχεδιασμού, συχνά κατέχουν περισσότερη τεχνογνωσία και εμπειρία για την αντιμετώπιση των δυσκολιών που προκύπτουν στο σχεδιασμό και διαχείριση των υποδομών.

Πέρα όμως από τα σημαντικά οφέλη που προκύπτουν από τη συγκεκριμένη μέθοδο, πρέπει να γίνει αναφορά και στις ενδεχόμενες προκλήσεις που δημιουργούνται και ενδεχομένως να οδηγήσουν στην αποτυχία μιας πρότασης καινοτομίας. Πιο συγκεκριμένα:

  • Οι περισσότερες συμπράξεις δημόσιου – ιδιωτικού τομέα χρειάζονται κυβερνητική οικονομική στήριξη. Αν και δεν απαιτούνται απευθείας επιδοτήσεις, η κυβέρνηση τυπικά αποδέχεται τους κινδύνους και τις συνδεδεμένες υποχρεώσεις. Η εμπειρία έχει αποδείξει πως προτάσεις που υποβάλλονται από τις ιδιωτικές εταιρείες σε κάποιο ποσοστό δεν προσεγγίζουν επαρκώς τους κινδύνους που σχετίζονται με το έργο και ενδεχομένως αστοχίες ή παραλείψεις να βαρύνουν την εκάστοτε κυβέρνηση.
  • Οι αυτόκλητες προτάσεις – καθώς δεν απορρέουν απευθείας από τον κυβερνητικό σχεδιασμό και σε ορισμένες περιπτώσεις δεν εμπίπτουν στα άμεσα σχέδια των επιμέρους τομέων της κυβέρνησης – ενδεχομένως να προβληματίζουν ως προς τον βαθμό που βρίσκονται σε σύμπνοια με τα επιμέρους κυβερνητικά σχέδια και ως προς την επάρκεια του οφέλους που προκύπτει από την υλοποίησή τους. Αυτό καταλήγει στο να δημιουργείται αμφισβήτηση για το αν υπάρχει λόγος υιοθέτησής τους λόγω των διαρκώς μεταβαλλόμενων κοινωνικοοικονομικών συνθηκών και προτεραιοτήτων.
  • Επίσης, μία κυβέρνηση μπορεί να «παρεκκλίνει» από τον προγραμματισμό της όσον αφορά στις υποδομές λόγω μιας αυτόκλητης πρότασης. Οι δημόσιοι φορείς προκρίνουν έργα τα οποία ανταποκρίνονται στα δεδομένα του κυβερνητικού σχεδιασμού ικανοποιώντας τις κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες πάνω στις οποίες βασίστηκε ο συγκεκριμένος σχεδιασμός. Σε αντιδιαστολή, το κυριότερο κίνητρο μίας ιδιωτικής οντότητας, που υποβάλλει μία αυτόκλητη πρόταση, είναι να προωθήσει τα νόμιμα συμφέροντά της, τα οποία ενδεχομένως να μην συμβαδίζουν απόλυτα με αυτά της κοινωνίας ή της ίδιας της κυβέρνησης. Ο ρόλος της τελευταίας είναι να διασφαλίσει ότι το προτεινόμενο έργο είναι διαρθρωμένο ώστε να ανταποκριθεί στις κοινωνικές ανάγκες και ότι θα υλοποιηθεί με δίκαιους όρους, προϋποθέσεις και τιμολόγηση.
  • Τέλος, η σύμπραξη με τον ενδιαφερόμενο που υποβάλλει μια αυτόκλητη πρόταση για ένα έργο μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε περίπτωση έλλειψης διαφανούς ή σωστά οργανωμένης διαδικασίας. Υπάρχει κίνδυνος να απαξιωθεί η σύμπραξη δημόσιου – ιδιωτικού τομέα λόγω έλλειψης ανταγωνισμού ή λόγω καλλιέργειας πρόσφορου εδάφους για φαινόμενα διαφθοράς. Αλλά, ακόμη και όταν δεν υπάρχουν ενδείξεις διαφθοράς εφόσον μία εταιρεία επωφελείται από σύμπραξη δημόσιου -ιδιωτικού τομέα χωρίς να έχουν εξαντληθεί τα όρια του υγιούς ανταγωνισμού ενδέχεται να τεθεί υπό αμφισβήτηση η νομιμότητα της διαδικασίας. Αποτέλεσμα των παραπάνω είναι να υπονομεύεται η κοινωνική αποδοχή της πρότασης καινοτομίας και κατ’ επέκταση του γενικότερου προγράμματος συμπράξεων δημόσιου – ιδιωτικού τομέα.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί» μέλος του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», με σημαντική δραστηριότητα ως σύμβουλοι μηχανικοί, βρίσκονται συνεχώς δίπλα στις καινοτόμες τάσεις και αναπτυξιακές εξελίξεις και είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα και την άρτια υποστήριξη των έργων σας. 

Σύνταξη κειμένου:

Κωνσταντίνος Παντελίδης, Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός Α.Π.Θ., M.B.A

Τομέας Αδειοδότησης Τεχνικών Έργων

Επεμβάσεις σε δασικές εκτάσεις

26 Οκτωβρίου 2019

Μεγάλο μέρος της σύγχρονης αρθρογραφίας τον τελευταίο καιρό ασχολείται με τη κύρωση των Δασικών Χαρτών της χώρας και τη συνεπαγόμενη κατάρτιση του εθνικού Δασολογίου. Παρακολουθώντας τη μέχρι τώρα διαδικασία και με απλοποιημένους όρους η τρέχουσα φάση των δασικών χαρτών θα κλείσει σε τρία στάδια: α) της μερικής κύρωσης δασικού χάρτη όπου εκδίδεται σε ΦΕΚ ο χάρτης για τις περιοχές που τελεσίδικα είναι δασικές ή όχι και είναι το στάδιο που έχει ολοκληρωθεί για ένα μεγάλο μέρος της επικράτειας, β) της εξέτασης των υποβεβλημένων αντιρρήσεων από τις αρμόδιες επιτροπές και τη συνεπαγόμενη πρόσθεσή τους στους μερικώς κυρωμένους δασικούς χάρτες και γ) τη γενικότερη διόρθωση και τελειοποίηση της νομοθεσίας για το ζήτημα των «οικιστικών πυκνώσεων» που αφορά περιοχές εκτός σχεδίου πόλεως οι οποίες παρουσιάζουν συγκέντρωση κτισμάτων.

Οι Δασικοί Χάρτες στο τελικό στάδιο της τρέχουσας φάσης θα απαντούν στο ερώτημα: «Είναι αυτό δάσος;» με ναι ή όχι.

Ωστόσο, βάσει της δασικής νομοθεσίας (Ν. 998/1979, επικαιροπ.: Ν. 4280/2014) οι δασικές εκτάσεις κατηγοριοποιούνται βάσει των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους που συνιστούν το «χαρακτήρα» σε σχέση με τρία κύρια κριτήρια: α) την κυριότητα (ιδιωτικό/δημόσιο), β) τη θέση (παραθαλάσσια, πέριξ τουριστικών περιοχών, αρχαιολογικών χώρων κ.λπ.) και γ) την πραγματική λειτουργία τους (προστατευτικά, παραγωγικά, αναψυχής κ.λπ.). Η ιδιαίτερη αυτή κατηγορία τους δεν αποδίδεται εντός των Δασικών Χαρτών που καταρτίζονται όπως φαίνεται από τα ΦΕΚ μερικής κύρωσης που έχουν εκδοθεί, αλλά ταυτόχρονα είναι πολύ σημαντικός για να γνωρίζει ο κάθε ενδιαφερόμενος αν και σε ποιο βαθμό μπορεί να αξιοποιήσει τη δασική έκταση που βρίσκεται εντός της ακίνητης περιουσίας του. Η κατηγορία της δασικής έκτασης προβλέπεται να αποδίδεται και από τους Δασικούς Χάρτες σε επόμενη φάση. Ωστόσο επί του παρόντος, η κατηγορία ενός δάσους φαίνεται μέσω της Πράξης Χαρακτηρισμού, για την έκδοση της οποίας το Δασαρχείο διενεργεί αυτοψία και συντάσσει εισήγηση δασολόγου που εγκρίνεται αρμοδίως.

Η δασική νομοθεσία επιτρέπει την επέμβαση σε δασικές εκτάσεις ως εξαιρετικό μέτρο και πάντα εντός του πλαισίου μη μεταβολής του προορισμού των δάσους, μετά από έγκριση. Κατά το νόμο, σε ορισμένες περιορισμένες κατηγορίες δασικών εκτάσεων, επί περιορισμένο τμήμα επιφάνειας τους και υπό αρκετές προϋποθέσεις, οι επεμβάσεις είναι κατ’ εξαίρεση επιτρεπτές για δραστηριότητες όπως:

  • Εκμεταλλεύσεις πρωτογενούς τομέα
  • Κατασκευή κοινόχρηστων – κοινωφελών υποδομών αλλά και έργων υποδομών (δίκτυα ΩΚΟ, οδοποιία κ.λπ.)
  • Εγκαταστάσεις τουριστικού χαρακτήρα (ξενοδοχεία 4*-5*, camping, ιαματικές εγκαταστάσεις, χιονοδρομικά κέντρα, ορειβατικά καταφύγια κ.ά)
  • Βιομηχανικές εγκαταστάσεις
  • Μεταλλεία – λατομεία
  • Έργα πολιτιστικού χαρακτήρα
  • Συγκεκριμένοι τύποι εγκαταστάσεων αθλητισμού, εκπαίδευσης, περίθαλψης, έρευνας,  υδατοδρομίων, διαδρομών αγώνων μοτοποδηλάτων, θρησκευτικής φύσεως κ.ά.

Οι ως άνω επεμβάσεις είναι εκ του νόμου επιτρεπτές μόνο σε τμήματα δασικών εκτάσεων που παρουσιάζουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά ως προς την κυριότητα, τη θέση και τη λειτουργία τους σύμφωνα με την Πράξη Χαρακτηρισμού και όχι σε όλες τις κατηγορίες δασικών εκτάσεων, ενώ διαφέρουν μεταξύ της εκάστοτε επιθυμητής δραστηριότητας. Συνεπώς η δυνατότητα επέμβασης σε ένα δάσος για την ίδρυση ξενοδοχείου δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται και η ίδρυση βιομηχανίας.

Η έγκριση επέμβασης χορηγείται σε αρκετά προχωρημένο στάδιο ενός έργου: στα πλαίσια της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Δηλαδή, διαμέσω της όποιας περιβαλλοντικής μελέτης και της διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης στην οποία αυτή υποβάλλεται, η οικεία Δασική Αρχή εισηγείται θετικά ή όχι ως προς την επέμβαση και εγκρίνει τη χορήγηση της με απόφαση του Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Επιπρόσθετα για την εκτέλεση της επέμβασης στη δασική έκταση, ο δικαιούχος οφείλει τόσο να πληρώσει τίμημα χρήσης του δάσους, όσο και να αναδασώσει περιοχή αντίστοιχου εμβαδού με αυτή στην οποία θα επέμβει αλλά και να αποκαταστήσει την περιοχή στην οποία επενέβη μετά το πέρας της λειτουργίας της δραστηριότητάς του.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του  Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», με σημαντική δραστηριότητα ως σύμβουλοι και μελετητές ποικίλων project παρακολουθούν επιστάμενα τις αναπτυξιακές εξελίξεις και είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα ανωτέρω θέματα και την άρτια τεχνική υποστήριξη των έργων σας.

Συντάκτρια: Αγγελίδου Τατιάνα, MPLAN Μηχανικός Χωροταξίας και Ανάπτυξης Α.Π.Θ. |Τομέας Τεχνικής Υποστήριξης Επενδύσεων