Ένα ιδιαίτερα φλέγον ζήτημα που απασχολεί τα τελευταία χρόνια θεσμικούς φορείς και επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται στον τομέα του τουρισμού, είναι η μετάβαση από το παραδοσιακό – πλην αναχρονιστικό – μοντέλο «ήλιος και θάλασσα», στον τουρισμό 365 ημερών, προκειμένου να επιτευχθεί η αύξηση της ελκυστικότητας και ανταγωνιστικότητας του εγχώριου τουριστικού προϊόντος και η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, πάντα με γνώμονα την αειφόρο τουριστική ανάπτυξη. Σημαντικό εργαλείο για την επίτευξη της μετάβασης αυτής αποτελεί ο θεματικός τουρισμός και οι ειδικές μορφές τουρισμού, που στοχεύουν στην ικανοποίηση των επισκεπτών – τουριστών μέσω αυθεντικών βιωματικών εμπειριών. Μία εκ των κύριων εκφάνσεων του θεματικού τουρισμού αποτελεί και ο συνεδριακός ή MICE (Meetings – Incentives – Conferences – Exhibitions) τουρισμός, ο οποίος αποσκοπεί στην επιστημονική ενημέρωση και την ανταλλαγή πληροφοριών και απόψεων μεταξύ ατόμων που συμμετέχουν σε μία εκδήλωση και έχει ως βασικό χαρακτηριστικό την προσέλκυση επισκεπτών για μικρό χρονικό διάστημα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους σε τουριστικό προορισμό.

Οφέλη συνεδριακού τουρισμού

Πρόσφατα στοιχεία του International Congress and Convention Association (ICCA), δείχνουν ότι η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια κερδίζει έδαφος και κατατάσσεται στους 25 πιο δημοφιλείς προορισμούς παγκοσμίως για την πραγματοποίηση συνεδρίων. Το γεγονός αυτό οφείλεται, μεταξύ άλλων, στη γενικότερη αύξηση των εισροών τουριστών τα τελευταία χρόνια, καθώς και την πρόσφατη επέκταση των αεροπορικών συνδέσεων και αποτελεί για τη χώρα ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, το οποίο, εφόσον αξιοποιηθεί κατάλληλα, θα έχει άμεσο αντίκτυπο και στην οικονομία. Δεδομένου ότι ο συνεδριακός τουρίστας συνδυάζει επαγγελματικές υποχρεώσεις με αναψυχή (αξιοθέατα, θάλασσα – κλίμα, διασκέδαση, δραστηριότητες, κ.ά.), γίνεται αντιληπτό ότι τα οφέλη εκτείνονται σε πληθώρα επιχειρηματικών τομέων, όπως η διαμονή, ο κατασκευαστικός κλάδος, η εστίαση, τα οπτικοακουστικά μέσα, κ.ά.. Σε αυτό συνδράμει και το προφίλ του συνεδριακού τουρίστα, ο οποίος, σύμφωνα με το Σύνδεσμο Ελλήνων Επαγγελματιών Οργανωτών Συνεδρίων (HAPCO), συνήθως αποτελεί επισκέπτη υψηλού εισοδηματικού επιπέδου και, εν αντιθέσει με τον παραδοσιακό τουρίστα, δύναται να ξοδέψει έως και 7 φορές περισσότερα χρήματα.

Συνεδριακά Κέντρα

Τα κτίρια τα οποία αποτελούν τον κύριο εκφραστή των δραστηριοτήτων που εντάσσονται στο πλαίσιο του συνεδριακού τουρισμού ονομάζονται Συνεδριακά Κέντρα, βάσει του σχετικού νόμου που στοιχειοθετεί τις προδιαγραφές τους και αποτελούν στεγασμένους χώρους συγκέντρωσης κοινού που καλύπτουν τις ανάγκες συνεδριακών, εκθεσιακών, εμπορικών ή άλλων εκδηλώσεων. Τα Συνεδριακά Κέντρα από πλευράς μεγέθους διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες, με κριτήριο τον αριθμό συνέδρων που μπορεί να δεχθεί η κύρια συνεδριακή αίθουσα σε i) μικρού μεγέθους (200-500 σύνεδροι), ii) μεσαίου μεγέθους (501-1200 σύνεδροι) και iii) μεγάλου μεγέθους (1201-3000 σύνεδροι). Συνεδριακά Κέντρα μπορούν να ανεγερθούν αυτοτελώς ή και σε συνδυασμό με ξενοδοχεία 5 ή 4 αστέρων, εφόσον εξασφαλίζεται ότι αυτά πληρούν τις ισχύουσες προδιαγραφές της ενδεδειγμένης κατηγορίας. Μια εκ των βασικών προϋποθέσεων για τη χωροθέτηση ενός Συνεδριακού Κέντρου, είναι η ύπαρξη και λειτουργία ξενοδοχείων με αριθμό κλινών διπλάσιο από τον αριθμό συνέδρων στην εγγύς περιοχή. Η διαδικασία αδειοδότησής τους διακρίνεται σε 4 βασικά στάδια έγκρισης, τα οποία είναι τα εξής:

1. Έγκριση σκοπιμότητας – χωροθέτησης: εξετάζεται η σκοπιμότητα δημιουργίας του προτεινόμενου Συνεδριακού Κέντρου.

• Καταλληλότητα οικοπέδου – γηπέδου: ελέγχονται χαρακτηριστικά του οικοπέδου – γηπέδου, πιθανοί πολεοδομικοί – χωροταξικοί περιορισμοί, η θέση του σε σχέση με το εγγύς δομημένο περιβάλλον, καθώς και η απόστασή του από εξυπηρετήσεις και υποδομές και οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις που αποτυπώνονται στη σχετική μελέτη.

• Έγκριση αρχιτεκτονικής μελέτης: ελέγχονται τα αρχιτεκτονικά σχέδια ως προς την τήρηση των κτιριοδομικών προδιαγραφών που προβλέπονται για τα Συνεδριακά Κέντρα, τη σωστή εφαρμογή των όρων δόμησης και την τήρηση των υποχρεωτικών αποστάσεων από τα όρια.

• Έκδοση Ειδικού Σήματος Λειτουργίας: υποβάλλεται σειρά δικαιολογητικών (εγκεκριμένη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, πιστοποιητικό πυρασφάλειας, εγκεκριμένη μελέτη ηχομόνωσης – ηχοπροστασίας κ.ά.) για την έκδοση του Ειδικού Σήματος Λειτουργίας και την έγκριση του διακριτικού τίτλου από την αρμόδια υπηρεσία.

Ενέργειες ανάπτυξης συνεδριακού τουρισμού

Με γνώμονα την υιοθέτηση του μοντέλου «τουρισμός 365 ημερών» και την παγίωση της θέσης της Ελλάδας στον παγκόσμιο χάρτη ως MICE προορισμού, είναι εξέχουσας σημασίας η συνδρομή των Φορέων Τουρισμού και του Κράτους, οι οποίοι μέσω συντονισμένων δράσεων μπορούν να αυξήσουν την προβολή του συνεδριακού προϊόντος στο εξωτερικό. Ακολούθως, με την αύξηση της ζήτησης, θα πρέπει να αυξηθεί και η σχετική προσφορά, με την ανάπτυξη περισσότερων Συνεδριακών Κέντρων, τα οποία θα ενισχύσουν τη συνολική δυναμικότητα της χώρας να φιλοξενήσει μεγάλα συνέδρια.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «Σαμαράς και Συνεργάτες», με όπλα την άριστη γνώση της τουριστικής και πολεοδομικής νομοθεσίας, καθώς και τη μεγάλη εμπειρία στις μελέτες και τη διαχείριση αδειοδότησης τουριστικών υποδομών, είναι σε θέση να συμβάλουν τεκμηριωμένα στη λήψη σχετικών επενδυτικών αποφάσεων και να υποστηρίξουν τους φορείς υλοποίησης σε όλα τα στάδια ανάπτυξης ενός Συνεδριακού Κέντρου, σε επίπεδο μελετών, διαχείρισης αδειοδοτήσεων και τεχνικών συμβουλευτικών υπηρεσιών και βρίσκονται στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία ή διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα.

Συντάκτης:

Χρήστος Διάφας | Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός, MSc. | Τομέας  Μελετών & Αδειοδοτήσεων Τουριστικών Καταλυμάτων

Με αφορμή τη δυνατότητα που έχει δοθεί τα τελευταία χρόνια στους ιδιοκτήτες ακινήτων να ρυθμίσουν τις αυθαίρετες κατασκευές στις ιδιοκτησίες τους, η πραγματική έννοια των ημιυπαίθριων χώρων και ο μέχρι σχετικά πρόσφατα τρόπος εκμετάλλευσής τους έχει γίνει περισσότερο γνωστός στο ευρύ κοινό, αναδεικνύοντας ουσιαστικά μια εσφαλμένη πρακτική του παρελθόντος.

Ως ημιυπαίθριοι χώροι, βάσει των πολεοδομικών διατάξεων του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού (ΝΟΚ), ορίζονται οι μη θερμαινόμενοι στεγασμένοι χώροι, όπου, μεταξύ άλλων περιορισμών, πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον μία ανοικτή πλευρά προς κοινόχρηστο χώρο ή προς τους υποχρεωτικούς ακάλυπτους χώρους.

Μέχρι το 1985, οι ημιυπαίθριοι χώροι αποτελούσαν επιφάνειες που προσμετρούνταν στη δόμηση του ακινήτου, με αποτέλεσμα την αποφυγή τους από μέρους των ιδιοκτητών και των μελετητών, με τη λογική της «απώλειας δομήσιμης επιφάνειας και της μέγιστης δυνατής εκμετάλλευσης των επιτρεπόμενων μεγεθών δόμησης και κάλυψης». Με το Γενικό Οικοδομικό Κανονισμό (ΓΟΚ) του 1985 όμως, οι επιφάνειες των ημιυπαιθρίων έπαυσαν να προσμετρώνται στη δόμηση (σήμερα εξαιρούνται σε ποσοστό έως 20% αυτής). Αποτέλεσμα ήταν οι κατασκευαστές να αντιμετωπίσουν την ευνοϊκή αυτή ρύθμιση κυρίως ως μία ευκαιρία για να κατασκευάσουν -αυθαίρετα- περισσότερα τετραγωνικά μέτρα κλειστών χώρων και όχι ως μία ευκαιρία βελτίωσης του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού των κτιρίων, ως έπρεπε.

Ο ημιυπαίθριος χώρος μπορεί να αποτελέσει κατά βάση την ομαλή μετάβαση του χρήστη από το απόλυτο φως της υπαίθρου στη σκιά ενός εσωτερικού χώρου. Η σημασία του είναι θεμελιώδης για τη δημιουργία ορθών βιωματικών συνθηκών, ειδικότερα στην Ελλάδα, όπου επικρατεί εύκρατο κλίμα, με αποτέλεσμα πολλές δραστηριότητες να μπορούν να διαδραματίζονται σε εξωτερικούς χώρους.

Ωστόσο, οι ημιυπαίθριοι χώροι για χρόνια στο παρελθόν αντιμετωπίστηκαν απλά και μόνο ως αυθαίρετη επαύξηση των κύριων χώρων ενός κτιρίου. Πλέον, η πρακτική αυτή έλαβε την απαραίτητη ίσως «άφεση» από την πολιτεία, η οποία έδωσε στους ιδιοκτήτες τη δυνατότητα τακτοποίησης/νομιμοποίησης των χώρων αυτών, με την καταβολή προστίμων, μέσα από αλλεπάλληλες νομοθετικές ρυθμίσεις από το 2010 μέχρι και σήμερα, αλλά παράλληλα θέσπισε και σειρά ελέγχων και μέτρων ώστε η παραβατική αυτή πρακτική να περιοριστεί κατά το δυνατό και να μη συνεχιστεί κατά κόρον στο μέλλον.

Το μέλλον πρέπει να είναι διαφορετικό από το παρελθόν και η εμπέδωση βελτιωτικών πρακτικών στον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό είναι ευθύνη της πολιτείας, η οποία θέτει τους κανόνες και τους νόμους, των επιστημόνων μηχανικών και των εργολάβων, που καλούνται με τη σειρά τους να αξιοποιούν αυτές τις βέλτιστες πρακτικές και τεχνολογίες και τέλος του χρήστη κάθε κτιρίου να αντιληφθεί τα οφέλη όλων των χώρων.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ» είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα παραπάνω θέματα, υιοθετώντας και εφαρμόζοντας στο σχεδιασμό τις καταλληλότερες τεχνικές και πρακτικές, χρησιμοποιώντας το βέλτιστο κάθε φορά συνδυασμό υλικών και στοιχείων.

Συντάκτης: Κωστής Κ. Τζάκης, Πτυχ. Πολιτικός Μηχανικός, Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Ιδιωτικών Έργων