Κατατέθηκε στη Βουλή από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το σχέδιο νόμου «Έλεγχος και Προστασία του Δομημένου Περιβάλλοντος» με το οποίο επαναφέρεται η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίων, έννοια που εισάχθηκε για πρώτη φορά με τo Ν.3843/2010, χωρίς ωστόσο να έχουν εφαρμοσθεί μέχρι σήμερα.

Πρόκειται, ουσιαστικά, για έναν φυσικό και ηλεκτρονικό φάκελο ο οποίος περιλαμβάνει ένα σύνολο στοιχείων για το εξεταζόμενο κτίριο με κυριότερα τα κάτωθι:

• Στοιχεία οικοδομικής άδειας (στέλεχος και εγκεκριμένα σχέδια)
• Σχέδια αποτύπωσης σημερινής κατάστασης ακινήτου
• Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (Π.Ε.Α.)
• Δήλωση τακτοποίησης αυθαιρέτων, εφόσον υπάρχει μαζί με τα σχέδια που τη συνοδεύουν
• Μελέτη στατικής επάρκειας κτιρίου, υπό προϋποθέσεις
• Πίνακα χιλιοστών

Σκοπός είναι η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης του κτιρίου και των αδειών που το συνοδεύουν, ώστε να διευκολύνεται ο έλεγχος και η παρακολούθηση των μεταβολών κατά τη διάρκεια του χρόνου ζωής του.

Η κατάρτιση της ταυτότητας του κτιρίου είναι υποχρεωτική:

    –    για όλα τα κτίρια εντός 5ετίας

    –   για τα δημόσια κτίρια εντός 3ετίας

    –   ή κατά την έκδοση νέας οικοδομικής άδειας εφόσον αυτή προκύψει ως ανάγκη νωρίτερα της προθεσμίας.

Σημαντικό: η Ηλεκτρονική Ταυτότητα επηρεάζει τα κτίρια με αυθαιρεσίες που έχουν υπαχθεί στο Ν.4178/13 καθώς για την πλειονότητα τους θα απαιτηθεί επιπρόσθετα η εκπόνηση μελέτης στατικής επάρκειας .

Ορίζεται ότι το έντυπο ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου και το πιστοποιητικό πληρότητας της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου τηρούνται σε ηλεκτρονική μορφή στο Παρατηρητήριο Δομημένου Περιβάλλοντος και αποτελούν στοιχεία ελέγχου. Παράλληλα, προβλέπεται ετησίως η πραγματοποίηση από το Παρατηρητήριο Δομημένου Περιβάλλοντος δειγματοληπτικών ελέγχων σε ποσοστό 3% των κτιρίων που λαμβάνουν ταυτότητα, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα.

Προβλέπεται ότι, σε περίπτωση που κατά τη συμπλήρωση της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου ή κατά τους περιοδικούς ελέγχους έχουν συμπληρωθεί ψευδώς στοιχεία ταυτότητας κτιρίου από τον επιβλέποντα ή τον εξουσιοδοτημένο μηχανικό, επιβάλλονται πέραν των ποινικών κυρώσεων και των ήδη προβλεπομένων πειθαρχικών κυρώσεων, και πρόστιμο, το ύψος του οποίου κυμαίνεται από 2.000 έως 20.000 ευρώ ανάλογα με την επιφάνεια που δεν έχει αποτυπωθεί στην ηλεκτρονική ταυτότητα του κτιρίου.

Σε περίπτωση υποτροπής των εν λόγω παραβάσεων και εάν αυτές αφορούν σε οικοδομικές εργασίες σε παραδοσιακούς οικισμούς, περιοχές ιδιαίτερου φυσικού κάλλους και σε προστατευόμενες περιοχές της κείμενης νομοθεσίας (άρθρο 19 του ν. 1650/1986), τα όρια των ως άνω κυρώσεων διπλασιάζονται.

Κατατέθηκε στη Βουλή από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας το σχέδιο νόμου «Έλεγχος και προστασία του δομημένου περιβάλλοντος». Τι προβλέπει για τις τακτοποιήσεις αυθαιρέτων:

•  ως ημερομηνία ορόσημο για οποιαδήποτε τακτοποίηση αυθαιρέτου παραμένει η 28/07/2011.
• αυξάνονται οι δόσεις καταβολής του επιβαλλόμενου προστίμου από 60 σε 80
• προβλέπονται επιπλέον εκπτώσεις και διευκολύνσεις για όσους δεν έχουν ήδη προβεί σε υπαγωγή
• δίνεται παράταση στη δυνατότητα υπαγωγής για δυο χρόνια
• δίνεται δυνατότητα υπαγωγής όσων έχουν ήδη υπαχθεί σε προηγούμενος νόμους και επανυπολογισμό προστίμου με σκοπό τον συμψηφισμό, αλλά όχι την επιστροφή καταβληθέντων προστίμων
• εξακολουθούν να ισχύουν απαγορεύσεις υπαγωγής αυθαιρέτων σε δάση, ρέματα, αιγιαλούς, κοινόχρηστους χώρους, αρχαιολογικούς χώρους κ.λπ.
• διευρύνονται τα κοινωνικά κριτήρια με αναστολή καταβολής των δόσεων και εκπτώσεις σε άνεργους, πολύτεκνους κ.λπ.
• σε μη εμπρόθεσμη καταβολή, προσαύξηση δόσης 1% κάθε μήνα
• διατηρούνται: έκπτωση 20% σε εφάπαξ καταβολή και 10% σε καταβολής του 30% του συνολικού ποσού του προστίμου, εφόσον η πληρωμή πραγματοποιηθεί έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επομένου μήνα της ημερομηνίας υπαγωγής

 Ευμενέστερες Διατάξεις:

• Έκπτωση έως 20% στο ειδικό πρόστιμο για εκείνους που θα υπαχθούν στις νέες ρυθμίσεις το α’ εξάμηνο ισχύος του νόμου, έκπτωση 10% για όσους υπαχθούν το β’ εξάμηνο ισχύος του
• στον υπολογισμό του προστίμου λαμβάνονται υπόψη οι νέες τιμές ζώνες γεγονός που συνεπάγεται οικονομικότερα πρόστιμα, όπου οι τιμές ζώνης μειώθηκαν
• μειώνονται τα παράβολα κατά 50% ξεκινώντας από τα 250 € (μένει σταθερό μόνο το παράβολο για αυθαιρεσίες άνω των 5.000 τ.μ. στα 10.000 €)
• μειώνονται τα πρόστιμα για:

   –  αυθαίρετες κατοικίες που έχουν κατασκευασθεί μεταξύ 1983-93

   –  τα κτίσματα που δεν έχουν οικοδομική άδεια αλλά έχουν υπερβάσεις δόμησης μικρότερες από 100 έως 500 τ.μ.

   –  αυθαίρετα σε περιοχές εκτός σχεδίου και ακόμα οικονομικότερα σε όποιες εκκρεμεί η έγκριση πολεοδομικής μελέτης

   –  αυθαίρετα υπόγεια – εσωτερικούς εξώστες (πατάρια) – σοφίτες που δεν αποτελούν ανεξάρτητο χώρο αλλά είναι λειτουργικά συνδεδεμένοι με τον υπερκείμενο/υποκείμενο χώρο

   –  λοιπές παραβάσεις, στο 50%

   –  παραβάσεις κατηγορίας 3 στο 50% ενώ αυξάνονται οι αυθαιρεσίες (είδη και μεγέθη) που περιλαμβάνονται σε αυτήν

Δυσμενέστερες Διατάξεις:

• πέραν των μεταβιβάσεων και των συστάσεων εμπράγματου δικαιώματος θα απαγορεύεται και η κατάρτιση συμβάσεων μίσθωσης χωρίς τη βεβαίωση νομιμότητας από μηχανικό
• απαιτείται η εκπόνηση μελέτης στατικής επάρκειας (που αυξάνει το κόστος αμοιβής μηχανικού) για όλα τα κτίρια με αυθαιρεσίες με εξαίρεση μόνο κτίρια μικρής σπουδαιότητας (Σ1π.χ. στάβλους, υπόστεγα κ.ά.) ή με συγκεκριμένες παραβάσεις (π.χ. κλείσιμο ημιυπαίθριων και pilotis, διαμερισμάτωση, προσθήκη παταριών, σοφιτών κι υπογείων κ.α) υπό προϋποθέσεις
• απαιτείται η διαδικασία έγκρισης από ειδική επιτροπή αυθαιρέτων για ακίνητα με αυθαιρεσίες, που βρίσκονται σε παραδοσιακό οικισμό άνω των 5.000 κατοίκων, εφόσον διέπονται από ειδικότερα διατάγματα προστασίας
• αυξάνονται τα πρόστιμα για:

   – αυθαίρετα σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές (περιοχές NATURA 2000, Ζ.Ε.Π. κ.λπ.)

   – υπερβάσεις κάλυψης μεγαλύτερες του 60% της επιτρεπόμενης

Συμψηφισμοί από εκπόνηση μελετών κι εκτέλεση εργασιών:

• έκπτωση σε περίπτωση εκπόνησης εργασιών στατικής ενίσχυσης σε περιοχές με σεισμική επικινδυνότητα από 30% έως 60% ανάλογα με το συντελεστή επικινδυνότητας
• μείωση 30% με 50% (ανάλογα με τα τετραγωνικά) θα ισχύσει για κτίσματα που ολοκλήρωσαν την ενεργειακή αναβάθμιση
• μείωση κατά το κόστος εργασιών και έως 50% για εργασίες επαναφοράς αυθαιρέτων σε παραδοσιακούς οικισμούς και διατηρητέα κτίρια
• όσοι υποβάλλουν μελέτη στατικής επάρκειας με την υπαγωγή θα λάβουν έκπτωση 10%

 Νέες περιπτώσεις απαλλαγής από τη λήψη συναινέσεων:

• όταν υπάρχει αυθαίρετη κατάληψη κοινόχρηστου/ κοινόκτητου χώρου που υφίσταται από την ανέγερση/κατασκευή του κτιρίου
• όταν υπάρχει αυθαίρετη κατάληψη κοινόχρηστου/ κοινόκτητου χώρου που υφίσταται σε όλους τους ορόφους της οριζόντιας ιδιοκτησίας
• συγκύριοι δύνανται να αιτηθούν την τακτοποίηση χωρίς τη λήψη συναίνεσης από τον συγκύριο