Η Δράση «Ανοικτά Κέντρα Εμπορίου» (Open Mall) του Επιχειρησιακού Προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα, Επιχειρηματικότητα, Καινοτομίας 2014-2020» του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης και της Ειδικής Γραμματείας ΕΤΠΑ & ΤΣ η οποία ήταν ενεργή για όλους τους ενδιαφερόμενους το 2018, στόχευε στην ενίσχυση και τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας που αναπτύσσεται σε εμπορικές περιοχές ανά την Ελλάδα και ειδικότερα σε περιοχές που διαθέτουν σημαντικούς πολιτιστικούς πόρους και τουριστική δυναμική. 

Βασική προϋπόθεση συμμετοχής στη Δράση ήταν η συνεργασία μεταξύ φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και των οικείων Εμπορικών Συλλόγων / Επιμελητηρίων όπου κάθε Σχήμα επρόκειτο να υλοποιήσει ένα σύνολο συνεκτικών και αλληλένδετων παρεμβάσεων με στόχο:

• την αναβάθμιση της λειτουργικότητας και αισθητικής της περιοχής παρέμβασης και
• την οργάνωση  της οικονομικής δραστηριότητας που αναπτύσσεται εντός της περιοχής αυτής, με υιοθέτηση και χρήση έξυπνων εφαρμογών.

Ο μέγιστος προϋπολογισμός ανά πρόταση δεν ξεπερνούσε τα 1.900.000 ευρώ και αναλυόταν ως εξής:

• μέγιστος επιλέξιμος προϋπολογισμός Δήμου έως 1.500.000 ευρώ
• μέγιστος επιλέξιμος προϋπολογισμός Εμπορικού Συλλόγου / Επιμελητηρίου έως 400.000 ευρώ.

Το 2019 το Υπουργείο Οικονομίας και Ανάπτυξης και η Ειδική Γραμματεία ΕΤΠΑ & ΤΣ, ανακοίνωσαν τον βαθμολογικό πίνακα κατάταξης των προτάσεων που υποβλήθηκαν στο πλαίσιο της δράσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο αρχικός προϋπολογισμός της δράσης ήταν 50 εκατ. € και αυξήθηκε προκειμένου να καλύψει το εξαιρετικά μεγάλο ενδιαφέρον που εκδηλώθηκε από Δήμους και Επιμελητήρια – Εμπορικούς Συλλόγους σε όλη τη χώρα. Με βάση τον αυξημένο προϋπολογισμό συνολικά πενήντα εννέα (59) προτάσεις θα χρηματοδοτηθούν με ποσοστό ενίσχυσης 100%.

Οι εγκεκριμένες προτάσεις αφορούν σε πόλεις που ανήκουν σχεδόν σε όλες τις περιφέρειες της Ελλάδας και έχει ήδη εκκινήσει η υλοποίηση τους από τα εγκεκριμένα σχήματα συνεργασίας μεταξύ Δήμων και Εμπορικών Συλλόγων ή Επιμελητηρίων. Οι περισσότεροι δήμοι της χώρας που υλοποιούν το πρόγραμμα των Ανοικτών Κέντρων, το οποίο έχει διάρκεια τριών χρόνων, βρίσκονται πλέον στη φάση του σχεδιασμού ή της ωρίμανσης του διαγωνιστικού μέρους των απαραίτητων μελετών για την υλοποίηση του έργου. Κάθε Σχήμα θα υλοποιήσει ένα σύνολο συνεκτικών και αλληλένδετων παρεμβάσεων όπου από την πλευρά των Δήμων θα υλοποιούνται έργα ανάπλασης και σχετικές δράσεις προκειμένου να μετασχηματιστεί η εικόνα του κοινόχρηστου/Δημόσιου χώρου της πόλης στην περιοχή όπου θα αναπτύσσεται το OPEN MALL και αντίστοιχα από την πλευρά των εμπορικών συλλόγων θα υλοποιούνται έργα επεμβάσεων στις όψεις των καταστημάτων που συμμετέχουν στο πρόγραμμα στοχεύοντας σε μία ενιαία ταυτότητα και βελτιωμένη αγοραστική εμπειρία με την ταυτόχρονη χρηματοδότηση όλων των απαραίτητων δράσεων οργάνωσης, προβολής και δημοσιότητας του νέου αυτού εγχειρήματος. 

Η Δράση συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης και από εθνικούς πόρους με τον συνολικό προϋπολογισμό να ανέρχεται σε 115.631.368,66 ευρώ.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα ανωτέρω θέματα.

Σύνταξη: Διαμαντία Ρέγκα, Διπλ. Αρχιτέκτων Μηχανικός, MSc UCL, Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Δημοσίων Έργων

Κάθε τόσο επανέρχεται στο δημόσιο διάλογο το θέμα των προσεισμικών ελέγχων των κατασκευών της χώρας μας, ζήτημα δημοφιλές ιδιαίτερα μετά από μέσου ή μεγάλου μεγέθους σεισμούς είτε στην Ελλάδα είτε σε γειτονικές χώρες (Ιταλία, Τουρκία, Αλβανία κλπ).

Σε ό,τι αφορά στα δημόσια κτήρια (νοσοκομεία, σχολεία, κτήρια δημοσίων υπηρεσιών), είναι γεγονός ότι προσεισμικός έλεγχος έχει εκτελεστεί μόνο στο 25% αυτών, μολονότι η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη για είκοσι περίπου χρόνια. Το αίτιο της αστοχίας αυτής εντοπίζεται κυρίως στην έλλειψη βούλησης από πλευράς Πολιτείας, δεδομένου ότι η μέθοδος Ταχέως Οπτικού Ελέγχου (Τ.Ο.Ε.) καθορίστηκε από τον Οργανισμό Αντισεισμικού Σχεδιασμού & Προστασίας (Ο.Α.Σ.Π.) το 2001, βασισμένη στο πλέον πλήρες παγκοσμίως αντίστοιχο αμερικανικό κείμενο (FEMA 154). Το πλήθος των δημοσίων κτηρίων ανέρχεται σε 80-90.000, συνεπώς απομένουν περί τις 65.000 κτήρια, των οποίων η σεισμική τρωτότητα δεν έχει ακόμη εκτιμηθεί. Να σημειωθεί επιπλέον ότι ο Τ.Ο.Ε. θα πρέπει – θεωρητικά τουλάχιστον – να ακολουθείται από Δευτεροβάθμιο και Τριτοβάθμιο έλεγχο πριν κριθεί ότι ένα κτήριο χρήζει επισκευής ή ενίσχυσης. Διαπιστώνει κανείς συνεπώς ότι απαιτείται η εκπόνηση ενός πλήρους σχεδίου, το οποίο θα καλύπτει – εκτός των τεχνικών θεμάτων – τις οικονομικές, λειτουργικές και κοινωνικές προεκτάσεις του ζητήματος, όπως π.χ. πώς θα συνεχιστεί η λειτουργία ενός σχολείου ή ενός νοσοκομείου, το χρονικό διάστημα που θα γίνονται σε αυτό εργασίες στατικής ενίσχυσης.

Στα ιδιωτικά κτήρια η κατάσταση είναι ακόμη δυσμενέστερη, αφενός διότι το 70% περίπου του πλήθους τους κατασκευάστηκε πριν το 1985 – με τους ισχύοντες τότε αντισεισμικούς κανονισμούς οι οποίοι προφανώς υπολείπονται των σύγχρονων – και αφετέρου διότι η λήψη αποφάσεων σε ένα κτήριο στο οποίο διαμένουν πολλοί ιδιοκτήτες είναι δυσχερής.

Τα παραπάνω αναδεικνύουν μία πάγια παθογένεια της ελληνικής κατασκευαστικής πράξης, η οποία έχει να κάνει με το ότι αγνοείται συστηματικά το κόστος συντήρησης, επισκευής και τυχόν ενίσχυσης ενός κτηρίου κατά τη διάρκεια της ζωής του. Άλλωστε, ο σχεδιασμός του 95% των κατασκευών λαμβάνει υπόψη χρόνο ζωής 50 έτη, χρόνος που σίγουρα έχει παρέλθει σε μεγάλο ποσοστό του κτηριακού αποθέματος της χώρας.

Δεδομένων όλων των ανωτέρω, γίνεται περισσότερο από αντιληπτή η ανάγκη για έναν καθολικό και σύγχρονο σχεδιασμό από πλευράς της πολιτείας, ο οποίος θα περιλαμβάνει ένα σύνολο στοχευμένων ενεργειών, πολιτικών και κινήτρων για την προώθηση των προσεισμικών ελέγχων του συνολικού και την βελτίωση της δομικής τρωτότητας του κτιριακού αποθέματος της, τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημόσιου τομέα.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», στο πλαίσιο της διαρκούς κατάρτισης και επιμόρφωσής τους, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με τα ανωτέρω θέματα, εφαρμόζοντας και αξιοποιώντας όλες τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις και την πολυετή και πλούσια εμπειρία τους στο σχεδιασμό και τη μελέτη κάθε τεχνικού έργου.

Συντάκτης: Γιώργος Παλάσκας, Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός, Τομέας Στατικών Μελετών & Ελέγχου Στατικής Επάρκειας