Ο Wright, ο δάσκαλος της λιθοδομής, παρουσίασε για πρώτη φορά το γυαλί ως το κατ’ εξοχήν σύγχρονο υλικό στις διαλέξεις που έδωσε στο πανεπιστήμιο το Princeton το 1930. Στη διάλεξη του με θέμα «Η τεχνοτροπία στη βιομηχανία» δήλωνε: «Το γυαλί έχει σήμερα τέλεια διαφάνεια, οι γυάλινες επιφάνειες μπορούν επίσης να δουλευτούν τόσο τέλεια, ώστε να επιτρέπουν στο βλέμμα να τις διαπερνά».

Η αρχιτεκτονική ως πράξη επιτρέπει ή απαγορεύει επιλεκτικά την οπτική επικοινωνία μεταξύ του «μέσα» και του «έξω», του εσωτερικού και εξωτερικού χώρου,  έχοντας ως μέσο τα παράθυρα και τα εκτεταμένα υαλοστάσια με την εντυπωσιακή διαφάνεια που προσφέρουν. Το γυαλί είναι το υλικό που διαπραγματεύεται το όριο και το επαναπροσδιορίζει. Είναι το υλικό που επιτρέπει την οπτική πρόσβαση προς το ιδιωτικό ή προς το δημόσιο χώρο ενώ χειρίζεται και την οπτική μόνωση. Η χρήση τη διαφάνειας στις μέρες μας είναι εκτεταμένη σε κάθε είδους κτίρια ακόμη και σε ειδικής χρήσης, όπως κτίρια γραφείων, ξενοδοχεία κτλ.

Με τη χρήση της διαφάνειας στην αρχιτεκτονική τελικά αναρωτιόμαστε τι είναι «μέσα» και τι «έξω»; Πού τοποθετούμε το όριο, υπάρχουν δυνατότητες μεταβολής αυτού του ορίου, πιθανοί ενδιάμεσοι μεταβατικοί χώροι; Τα παραπάνω ερωτήματα απασχολούν ακόμη και σήμερα τους αρχιτέκτονες, που πέρα από το γυαλί ως υλικό-μέσο οπτικής πρόσβασης έχουν να χειριστούν τα νέα δεδομένα που αφορούν στην νομοθεσία τόσο της ενεργειακής μελέτης των κτιρίων όσο και της μελέτης πυρασφάλειας, και απαιτούν ειδικές συνθήκες όσον αφορά στα κουφώματα των κτιρίων, πέρα από το στοιχείο της διαφάνειας.

Η επιλογή των ανοιγμάτων και κουφωμάτων σε ένα κτίριο γίνεται πάντα ανάλογα με τη χρήση του, τη θέση του κτιρίου, τον προσανατολισμό του σε σχέση με τον Βορρά, τη θέα στην οποία θέλουμε να στρέψουμε την προσοχή του παρατηρητή, τις ανάγκες σε φυσικό φωτισμό και αερισμό, και συμβάλλει στην ενεργειακή συμπεριφορά του κτιρίου βελτιώνοντας το μικροκλίμα του. Τα ανοίγματα και οι διαφανείς χώροι είναι ζωτικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία του κτιρίου που πέρα από τα παραπάνω περιβαλλοντικά και βιοκλιματικά στοιχεία διαχειρίζονται και ζητήματα ιδιωτικότητας.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία και διευκρίνιση για τα ανωτέρω θέματα, εφαρμόζοντας και αξιοποιώντας όλες τις κατάλληλες τεχνικές και πρακτικές στον άξονα της περιβαλλοντικής διαχείρισης και αειφόρου ανάπτυξης των έργων σας.

(πηγή εικόνας: https://oma.eu/projects/maison-a-bordeaux)

.

Συντάκτης:

Δημήτρης Μακρίσης, Διπλ. Αρχιτέκτονας Μηχανικός, Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Ιδιωτικών Έργων

Σε όλα τα νέα κτίρια εκτός των κτιρίων με χρήση κατοικίας επιβάλλεται από την Νομοθεσία (Ν. 4067/2012, ΦΕΚ 79 Α/9-4-2012: «ΝΕΟΣ ΟΙΚΟΔΟΜΙΚΟΣ ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ», άρθρο 26) η εξασφάλιση της προσβασιμότητας σε αυτά από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα. Η προσβασιμότητα αφορά στην ασφαλή οριζόντια και κατακόρυφη μετακίνηση τόσο στους εξωτερικούς χώρους των κτιρίων όσο και στους εσωτερικούς. Επιπροσθέτως, στα κτίρια αυτά απαιτείται η χωροθέτηση ενός κατ’ ελάχιστον προσβάσιμου χώρου υγιεινής για κοινόχρηστη χρήση, ανά συγκρότημα χώρων υγιεινής και η διαμόρφωση ποσοστού 5% των απαιτούμενων χώρων στάθμευσης για χρήση αναπηρικών αυτοκινήτων.

Για τον σχεδιασμό κτιρίων προσβάσιμων σε όλους, σύμφωνα με τα παραπάνω, λαμβάνονται υπόψιν οι Οδηγίες Σχεδιασμού με τίτλο «Σχεδιάζοντας για όλους», οι οποίες έχουν εκδοθεί από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής. Μεταξύ άλλων, είναι πολύ σημαντικό να επιλεγούν κατάλληλα υλικά σε όλους τους χώρους, όπως για παράδειγμα τα δάπεδα να είναι αντιολισθηρά, ομοιογενή, σταθερά, εύκολα στον καθαρισμό και την συντήρηση, με μικρή αντανακλαστικότητα, χωρίς σημεία ικανά για εκτροπή αμαξιδίων και λοιπών βοηθημάτων, χωρίς αρμούς ικανού μεγέθους ώστε να προκαλούν κραδασμούς στην κίνηση των αμαξιδίων ή ανατροπές κατά το βάδισμα των εμποδιζόμενων ατόμων και οποιοδήποτε άλλο στοιχείο που να προεξέχει ή να βυθίζεται στο δάπεδο περισσότερο από 2 εκ.

Όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού, και στα υφιστάμενα κτίρια, στα οποία στεγάζονται υπηρεσίες του Δημοσίου, νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, κοινωφελείς οργανισμοί, οργανισμού τοπικής αυτοδιοίκηση πρώτης και δεύτερης βαθμίδας ή στα κτίρια συνάθροισης κοινού, προσωρινής διαμονής, εκπαίδευσης, υγείας και κοινωνικής πρόνοιας, δικαιοσύνης και σωφρονισμού, γραφείων και εμπορίου, βιομηχανίας και βιοτεχνίας, καθώς επίσης και στους χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων και πρατηρίων καυσίμων, θα πρέπει έως το 2020 να ολοκληρωθούν οι απαραίτητες διαμορφώσεις για την οριζόντια και κατακόρυφη αυτόνομη ασφαλή προσπέλαση από άτομα με αναπηρία και εμποδιζόμενα άτομα.

Ειδικά για τα υφιστάμενα κτίρια, επιτρέπεται κατ΄ εξαίρεση η πρόβλεψη ανελκυστήρα με τις ελάχιστες εσωτερικές διαστάσεις θαλάμου που προβλέπει το πρότυπο ΕΛΟΤ – ΕΝ 81-70 για έναν χρήστη αναπηρικού αμαξιδίου  και επίσης επιτρέπεται η κατασκευή ενός μόνο προσβάσιμου χώρου υγιεινής με κοινή χρήση ανδρών / γυναικών.

Άλλες εξαιρέσεις για τα υφιστάμενα κτίρια αφορούν σε χρήσεις εμπορίου και γραφείων με μικτό εμβαδόν μικρότερο των 100 τμ, τα οποία μπορούν να εξαιρεθούν από την υποχρέωση δημιουργίας προσβάσιμων χώρων υγιεινής για το κοινό, καθώς επίσης αφορούν σε κτίρια με συνολικό μικτό εμβαδόν των πάνω από το ισόγειο ορόφων μικρότερο από 200 τ.μ. αλλά ταυτόχρονα και μικτό εμβαδόν κάθε ορόφου μικρότερο των 70 τμ, τα οποία εξαιρούνται από την υποχρέωση κατακόρυφης προσπέλασης στους πάνω από το ισόγειο ορόφους.

Τα στελέχη της «Delta Engineering – Σύμβουλοι Μηχανικοί», μέλους του Ομίλου «ΣΑΜΑΡΑΣ & ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ», στο πλαίσιο της διαρκούς κατάρτισης και επιμόρφωσής τους, είναι στη διάθεσή σας για οποιαδήποτε πληροφορία, εφαρμόζοντας και αξιοποιώντας όλες τις ισχύουσες νομοθετικές διατάξεις με στόχο την υποστήριξη κάθε επιχείρησης σε πολεοδομικά ζητήματα.

.

Συντάκτρια:

Γωγώ Μανώλα, Διπλ. Πολιτικός Μηχανικός, Τομέας Μελετών & Αδειοδοτήσεων Ιδιωτικών Έργων